Schiphol-Amsterdam-Almere

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Het plangebied SAA.

Het project Schiphol-Amsterdam-Almere, afgekort SAA, is het grootste wegenbouwproject van Nederland in de periode 2012-2024. Het megaproject omvat de verbreding en het stroomlijnen van diverse snelwegen tussen Schiphol, Amsterdam en Almere. Het project is nodig om de groei van Almere te faciliteren en de files in deze regio sterk te verminderen. Het project omvat 63 kilometer autosnelweg, waaronder de A1, A6, A9 en A10, de aanleg van 2 tunnels, de aanleg van 2 grote bruggen, de aanleg van het grootste aquaduct ter wereld, de aanpassing van 5 knooppunten en de aanpassing van circa 100 kunstwerken. Het project is op 1 maart 2012 formeel gestart door minister Schultz.[1] Het totale project kost € 5,1 miljard.[2]

Achtergrond

Oorspronkelijk ontwerp knooppunt Muiderberg. Tekening Rijkswaterstaat

Vanwege het sterk groeiende verkeer van Almere richting Schiphol werden in de jaren 2000 voorstellen gedaan om de A6 door te trekken tot het knooppunt Holendrecht en zodoende een directe verbinding te creëren tussen Almere en Schiphol. De directe route is ongeveer 11 kilometer lang. Deze variant had als voordeel dat de robuustheid van het netwerk toenam en de A9 en A1 niet zo grootschalig verbreed hoefden te worden. In 2005 werd deze verbinding opgenomen in de Nota Mobiliteit. De mogelijke aanleg veroorzaakte veel beroering onder milieu- en natuurorganisaties. Deze verbinding zou enkele honderden meters ten noorden van het natuurgebied rond het Naardermeer komen te lopen. Er werden plannen ontwikkeld om de snelweg hier in een tunnel te laten lopen; een variant die in 2006 positief beoordeeld werd door de MER-commissie.

De verbinding zou een aantal kunstwerken inhouden, zoals een brug over of tunnel onder de Vecht, het Amsterdam-Rijnkanaal en het Gein. Tevens zouden de spoorlijnen Amsterdam - Utrecht en Amsterdam - Amersfoort gekruist moeten worden. Tussen Abcoude en Amsterdam-Zuidoost is voor een dergelijke verbinding ruimte vrijgehouden in de vorm van een golfbaan en een stadspark. In 2006 werden de plannen door het kabinet echter afgeblazen. Er werd gekozen voor het zogenaamde "stroomlijnalternatief", waarbij 63 kilometer snelweg verbreed wordt.

Procedures

In 2005 is de startnotitie ter inzage gelegd, waarin twee alternatieven voorkwamen; het A6/A9-alternatief (een directe verbinding tussen knooppunt Muiderberg en knooppunt Holendrecht) en het 'stroomlijnalternatief', waarbij de bestaande snelwegen verbreed zouden worden. In 2006 is door de politiek gekozen voor het stroomlijnalternatief, waarna in 2008 de trajectnota/MER ter inzage is gelegd met drie varianten van het stroomlijnalternatief. Het voorkeursalternatief is daarna uitgewerkt tot een ontwerp-tracébesluit, dat op 26 maart 2010 ter inzage werd gelegd. Op 31 maart 2011 is het definitieve tracébesluit ter inzage gelegd. Het tracébesluit werd op 4 januari 2012 onherroepelijk na een uitspraak van de Raad van State. Hiermee kon het megaproject beginnen.

Schiphol-Amsterdam-Almere is een zeer groot project; zelden is voor zoveel verschillende snelwegen één tracébesluit genomen. Voor en tijdens de uitvoering van het project zijn nog enkele aanpassingen aan het tracébesluit van 2011 doorgevoerd met zogenaamde wijzigingsbesluiten. Hoewel de basis van het project niet veranderd is, is het tracébesluit wel geoptimaliseerd en aangepast in 2011, 2012, 2013 en 2014. De grootste aanpassingen waren de indeling van de Gaasperdammertunnel en de aanpassing van het spoorviaduct bij het knooppunt Muiderberg.

Plannen

A1

Watergraafsmeer - Diemen

Tussen de knooppunten Watergraafsmeer en Diemen zijn, naast een verbreding naar 2x4 rijstroken, ook spitsstroken gepland, zodat 2x5 rijstroken in de spits beschikbaar zijn. In september 2009 is hiervoor het wegaanpassingsbesluit vastgesteld. Het is feitelijk onderdeel van het grotere project Schiphol - Amsterdam - Almere. In eerste instantie zijn de spitsstroken aangelegd. Dit is in 2010 begonnen en begin 2011 voltooid. De verbreding naar 2x4 permanente rijstroken is tussen juli 2013 en april 2014 uitgevoerd.[3]

Diemen - Muiderberg

De A1 in aanleg tussen het knooppunt Diemen en het aquaduct Vechtzicht.
Het Aquaduct Vechtzicht in aanleg in december 2015.

De A1 is tussen de knooppunten Diemen en Muiderberg deels naar het zuiden verlegd om het Aquaduct Vechtzicht met 2x5 rijstroken en een 2-strooks wisselbaan mogelijk te maken. Dit aquaduct is het breedste aquaduct ter wereld. Er is een bypass bij knooppunt Diemen voor verkeer van de A1 naar de A9 en vice versa, met daarin de nieuwe Betlembrug. Tevens zijn 21 kunstwerken aangepast. De voorbereidende werkzaamheden zijn in 2013 gestart, waarna het hoofdproject tussen 2014 en 2016 uitgevoerd is.[4][5] In augustus-september 2016 is de verlegde A1 in gebruik genomen. Tot juni 2017 zijn de laatste grote werkzaamheden aan het knooppunt Muiderberg uitgevoerd.

In een bestuurlijk overleg is afgesproken dat qua geluidsoverlast een stand-stillprincipe is uitgevoerd. Dit zijn strengere eisen dan die de Wet geluidhinder stelt, waardoor zeer hoge geluidsschermen noodzakelijk zijn. Ter hoogte van Muiden zijn geluidsschermen van 8 meter hoogte gebouwd. Ook wordt de Bloemendalerpolder tussen Weesp en Muiden grotendeels ontwikkeld met circa 2.800 - 3.000 woningen. Ten noorden van de A1, aan de westkant van Muiden, komen nog eens 1.400 woningen en 100.000 m² kantoren. Bij de verbreding van de A1 is akoestisch gezien rekening gehouden met deze ontwikkelingen.

A6

De verbrede Hollandse Brug.

Ook de A6 valt binnen het plangebied. Het deel van knooppunt Muiderberg naar de Hollandse Brug is verbreed van 2x3 naar 2x4 rijstroken plus twee wisselstroken, zodat in totaal 6 rijstroken in de spitsrichting beschikbaar zijn. Verder is de route verder naar het knooppunt Gooimeer naar 3+2+2+2+3 rijstroken verbreed, inclusief een 2-strooks wisselbaan. De aansluiting op de N702 (voorheen Almere Stad-West) is omgebouwd tot een volledig ongelijkvloers turbineknooppunt, het knooppunt Gooimeer. Het deel verder naar Almere-Buiten-Oost wordt verbreed van 2x2 naar 4x2 rijstroken met een parallelsysteem. Er is een nieuwe Hollandse Brug gebouwd tussen Flevoland en Noord-Holland naast de oude brug. Deze is één van de breedste bruggen van Nederland. Er worden in totaal 35 kunstwerken aangepast op de A6.

De uitvoering wordt in twee fases gedaan. Het zuidelijkste deel tussen het knooppunt Muiderberg en Almere-Havendreef is tussen 2014 en 2017 uitgevoerd, dit deel was 3 jaar voor op schema klaar. Het deel vanaf Almere-Havendreef tot Almere-Buiten-Oost startte op 16 februari 2017.[6][7] Dit wordt de eerste energie-neutrale autosnelweg in Nederland, met zonnepanelen wordt de energie voor de verkeerssignalering en verlichting opgewekt. De verbreding van de A6 zal voor de Floriade van 2022 opgeleverd zijn.

A9

De Betlembrug bij het knooppunt Diemen.

Diemen - Holendrecht

De A9 zal tussen het knooppunt Diemen en het knooppunt Holendrecht verbreed worden naar 3+2+1+2+3 rijstroken, waaronder een wisselstrook, en wordt in Amsterdam-Zuidoost over een lengte van 3 kilometer ondertunneld met de Gaasperdammertunnel. Hiervoor worden 25 kunstwerken aangepast.

In 2014 zijn de voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd; de grootschalige bouw vindt plaats tussen 2015 en 2020.[8] In 2017 kwam de Gaasperdammertunnel in ruwbouw gereed.

Holendrecht - Badhoevedorp

Ook wordt de A9 verder tot aan het knooppunt Badhoevedorp naar 2x4 rijstroken verbreed en deels verdiept met een korte overkapping ter hoogte van Amstelveen. De tankstations ten westen van Amstelveen worden verplaatst. Het tankstation langs de rijbaan richting Badhoevedorp schuift iets naar het westen op; het tankstation langs de rijbaan richting Diemen wordt verplaatst naar een plek ten oosten van Amstelveen. 14 kunstwerken worden op dit traject aangepast. De A9-projecten zullen als laatste worden uitgevoerd, waarschijnlijk tussen 2020 en 2024-2026.

Aangepast ontwerp

In Amstelveen was voorheen de Keizer Kareltunnel voorzien, een 1,9 kilometer lange tunnel bij het Oude Dorp. Omdat de tunnel wettelijk gezien niet noodzakelijk was om het project doorgang te laten vinden, was met de gemeente Amstelveen overeen gekomen om een bijdrage van € 100 miljoen te doen voor de realisatie van de bovenwettelijke tunnel. Vanwege de slechte vastgoedmarkt en de recessie kon Amstelveen deze afspraak niet nakomen. Daarom werd de tunnel op 23 september 2013 geschrapt en vervangen door een verdiepte ligging van 1.300 meter lengte, met een korte overkapping bij het Oude Dorp.[9] Vanwege de wijziging is het noodzakelijk de tracéwet opnieuw te doorlopen voor dit deelproject. De oplevering van het project wordt daardoor, en door bezuinigingen op het infrafonds, vertraagd van 2020 naar circa 2024-2026.[10][11]

A10

De A10 is tussen het knooppunt Amstel en het knooppunt Watergraafsmeer naar 2x4 rijstroken verbreed. Dit was het eerste deel van het SAA-project en is begin 2012 in uitvoering gegaan en in april 2014 afgerond. Het is een relatief eenvoudige verbreding in vergelijking met de andere fases van het SAA-project. Enkele aansluitingen en het knooppunt Watergraafsmeer zijn beperkt aangepast. Ook zijn 14 kunstwerken aangepast. In april 2014 kwam de extra capaciteit op de A10-oost beschikbaar.[12]

Grote kunstwerken

Grote kunstwerken van het megaproject;

Planning

De Gaasperdammertunnel in aanleg in mei 2017.

De weguitbreiding Schiphol-Amsterdam-Almere wordt in vijf deelprojecten ‘dakpansgewijs’ uitgevoerd.

  • Deelproject 3: A6 (Hoge Ring - Almere Buiten-Oost).
  • Deelproject 4: A9 Gaasperdammerweg (vanaf knooppunt Diemen - knooppunt Holendrecht-Noord) en A2 (knooppunt Holendrecht – knooppunt Amstel).

De uitvoering startte in het voorjaar van 2012 met het deelproject A10 Oost en de A1 tot Diemen. Het tweede deelproject was de A1/A6, de start hiervan was begin 2014. De fasering van de overige deelprojecten volgt later; sommige delen zijn uitgesteld in verband met bezuinigingen op het infrafonds.

Het tracébesluit werd op 21 maart 2011 getekend door minister Schultz. Het tracébesluit werd op 4 januari 2012 onherroepelijk,[13] waarmee de uitvoering van Schiphol-Amsterdam-Almere op de A10 Oost kon starten. Vanuit verkeerskundig oogpunt is het logisch met dit deelproject te beginnen. Hierdoor krijgt de ring A10 namelijk direct meer wegcapaciteit beschikbaar. De ring werkt volgens het principe van een rotonde; als het lukt die draaiende te houden, profiteert de rest van het netwerk van een betere doorstroming. Beginnen met de A10 Oost is dus gunstig voor de doorstroming op de A1, de A2, de A6 en de A9.[14]

Voor het projectdeel A9 Amstelveen zal een aangepast tracébesluit moeten worden genomen vanwege het schrappen van de Keizer Kareltunnel. Vanwege de wijziging is het noodzakelijk de tracéwet opnieuw te doorlopen voor dit deelproject. De oplevering van dit deelproject wordt daardoor, en door bezuinigingen op het infrafonds, vertraagd van 2020 naar circa 2024-2026.[15]

Kosten

Het totale project kost € 5.101 miljoen.[16] In 2012 ging men nog uit van € 4.095 miljoen.[17]

Verkeersintensiteiten

De verkeersintensiteiten voor de betreffende wegvakken.

Referenties

  1. Fileaanpak op wegen tussen Den Haag en Schiphol, Amsterdam en Almere krijgt vorm | rijksoverheid.nl
  2. A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere | mirtoverzicht.nl
  3. A1/A10 Planning en aanpak | rws.nl
  4. A1/A6 Planning en aanpak | rws.nl
  5. Schultz zet zandtransport in beweging voor verbreding A1/A6 | rijksoverheid.nl
  6. A6: Almere Havendreef - Almere Buiten-Oost (Almere) | rws.nl
  7. Schultz geeft startsein voor aanleg eerste energieneutrale snelweg van Nederland | rijksoverheid.nl
  8. A9: Holendrecht - Diemen (Gaasperdammerweg) | rws.nl
  9. Akkoord over nieuw ontwerp verbreding A9 bij Amstelveen | rws.nl
  10. Informatie over ontwikkelingen bij het project Schiphol-Amsterdam-Almere A1/A6/A9 | rijksoverheid.nl
  11. A9: Badhoevedorp - Holendrecht (Amstelveen) | rws.nl
  12. A10oost/A1-diemen Planning | rws.nl
  13. Rijkswaterstaat mag wegennet in corridor Schiphol-Amsterdam-Almere uitbreiden | www.raadvanstate.nl
  14. planning SAA op rws.nl
  15. Informatie over ontwikkelingen bij het project Schiphol-Amsterdam-Almere A1/A6/A9 | rijksoverheid.nl
  16. MIRT 2017
  17. A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere | mirt2012.mirtprojectenboek.nl