Seattle

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De skyline van Seattle met de I-5.

Seattle is een stad in de Verenigde Staten, in de staat Washington. Het is een havenstad met 745.000 inwoners en een stedelijk gebied met 3.939.000 inwoners (2018). Het is de grootste stad in de staat, doch niet de hoofdstad, dat is Olympia.

Inleiding

Ligging

De Interstate 90 Floating Bridges over het Lake Washington.

De agglomeratie is gelegen aan het Puget Sound, een zeearm van de Pacifische Oceaan. Tevens ligt in de agglomeratie het grotere Lake Washington, wat Seattle scheidt van de oostelijke voorsteden. De oostelijke voorsteden grenzen aan de Cascade Mountains, en de Mount Rainier is bijna vanuit de gehele agglomeratie zichtbaar op heldere dagen. Grote delen van het voorstedelijk gebied zijn heuvelachtig. De agglomeratie meet ongeveer 100 kilometer van noord naar zuid en 25 kilometer van oost naar west, en is dus langgerekt. Feitelijk bestaat de agglomeratie uit 3 grote centra met hun eigen voorsteden, die in de loop van de tijd aan elkaar zijn gegroeid. Deze centra zijn Seattle, Bellevue en Tacoma. Op enige afstand ligt de hoofdstad van Washington, Olympia, ten zuidwesten van Seattle, aan het zuidelijkste puntje van het Puget Sound.

Landschap

Seattle is gelegen in licht heuvelachtig terrein, omringd door hogere bergen van de Cascades. Door de gehele agglomeratie zijn kleine hoogteverschillen, met de hoogste toppen rond de suburb Issaquah. De 4.392 meter hoge Mount Rainier is vanuit grote delen van de agglomeratie zichtbaar. De regio kent veel bebossing, met name de dure oostelijke suburbs zijn in bebost gebied gelegen. De eilanden in de regio kennen ook veel bebossing.

Het klimaat in Seattle is een gematigd zeeklimaat, en de stad heeft onterecht de reputatie regenachtig te zijn. De zomers zijn doorgaans droog, maar bewolking is vaak aanwezig.

Economie

De agglomeratie is een belangrijk industrieel centrum in de Verenigde Staten, met een lange industriële vallei die vanaf de zuidkant van het centrum naar voorsteden als Tukwila, Renton, Kent en Auburn loopt. Daarnaast zitten er grote bedrijven zoals Boeing en Microsoft in het stedelijk gebied. De belangrijkste havenactiviteiten zijn in Tacoma, alhoewel Seattle zelf ook een haven bezit. Alhoewel Seattle het grootste zakencentrum heeft, zijn in veel voorsteden ook veel kantorenparken, onder andere in Everett, Bellevue, Redmond en Tacoma. Daarnaast kennen de grotere voorsteden ook industrieterreinen.

Bevolkingsgroei

De agglomeratie is verdeeld in King County, waar Seattle in ligt, Pierce County, waar Tacoma in ligt, en Snohomish County, waar de noordelijke voorsteden liggen.

Jaartal King Pierce Snohomish totaal
1920 389.000 144.000 68.000 601.000
1930 464.000 164.000 79.000 707.000
1940 505.000 182.000 89.000 776.000
1950 733.000 276.000 112.000 1.121.000
1960 935.000 322.000 172.000 1.429.000
1970 1.157.000 411.000 265.000 1.833.000
1980 1.270.000 486.000 338.000 2.094.000
1990 1.507.000 586.000 466.000 2.559.000
2000 1.737.000 701.000 606.000 3.044.000
2010 1.931.000 795.000 713.000 3.439.000
2018 2.233.000 891.000 815.000 3.939.000

De agglomeratie Seattle was aan het begin van de 20e eeuw al een vrij grote stad, maar begon pas na de Tweede Wereldoorlog sterk te groeien, een gestage groei die decennia lang zich heeft voortgezet, en er nog geen tekenen zijn van een afname van de groei. De groei is stevig, doch niet explosief te noemen. De agglomeratie zal de komende decennia nog ruimte hebben om te groeien, maar op de lange termijn zullen de Cascade Mountains een barriere gaan vormen.

Wegennet

Het snelwegennet van Seattle.

Het gros van het forenzenverkeer is noord-zuid gericht. De Interstate 5 is de belangrijkste doorvoerroute van de agglomeratie, die vanuit het zuiden de meeste suburbs en subcentra aandoet, met uitzondering van Bellevue, die bediend wordt door de randweg Interstate 405. De I-405 gaat echter alleen om Seattle zelf heen, en de SR-167 en SR-512 vormen een aanvullende randweg ten zuiden van Seattle, om Tacoma heen. Qua oost-westverkeer is de Interstate 90 een belangrijke route, die het centrum van Seattle met de voorstad Bellevue verbindt, en verder landinwaart. De SR-520 doet dit ook, alleen een stukje noordelijker. Beide wegen steken het Lake Washington over via drijvende bruggen. Van grootschalig oost-westverkeer is geen sprake, alhoewel beide bruggen wel bottlenecks zijn.

Het hoofdsnelwegennet wordt aangevuld door een aantal State Routes, voornamelijk in de 500-serie. De SR-16 verbindt het relatief afgelegen Bremerton met Tacoma, en de State Route 99 loopt parallel aan de Interstate 5 tussen Tacoma en Everett, en is in de stad Seattle een belangrijke noord-zuidroute die door het centrum loopt. De SR-18 is een belangrijke bypass voor verkeer uit de industriegebieden rond Tacoma en Auburn richting het oosten, aangezien men dan niet via de I-405 en Bellevue hoeft.

Lijst van freeways

weg lengte[1] eerste opening laatste opening max AADT 2013
I-5.svg 116 km 196x 1969 263.000
I-90.svg 26 km 1940 199x 160.000
I-405.svg 49 km 1954 1968 202.000
I-705.svg 2 km ? 1990 73.000
WA-3.svg 29 km 1963 1973 69.000
WA-16.svg 43 km 1940 ? 113.000
WA-18.svg 46 km ? ? 95.000
WA-99.svg 15 km 1953 2019 88.000
WA-167.svg 46 km 196x 197x 119.000
WA-410.svg 3 km 1972 1972 68.000
WA-509.svg 12 km 197x 1997 62.000
WA-512.svg 19 km 1972 1972 106.000
WA-516.svg 3 km ? ? 38.000
WA-518.svg 6 km ? ? 116.000
WA-520.svg 21 km 1963 1990 100.000
WA-522.svg 15 km 197x 197x 91.000
WA-525.svg 5 km 1965 1965 62.000
WA-526.svg 7 km 198x 198x 75.000
WA-599.svg 3 km 1968 1968 46.000

Geschiedenis

Seattle is van oudsher één van de belangrijkste industriecentra van het westen van de Verenigde Staten, met name in het zuiden en de zuidelijke voorsteden bevindt zich van oudsher veel industrie. De groei van Seattle begon echter pas relatief laat. Pas rond 1905 werd de grens van 100.000 inwoners overschreden, waarna de stad groeide tot 560.000 inwoners in 1960, waarna het inwonertal zo'n 20 jaar lang afnam tot 495.000 inwoners in 1980. Sindsdien groeit de stad weer gestaag, naar 610.000 inwoners in 2010. De groei van de agglomeratie was sterker, alhoewel lang niet zo omvangrijk als in de grote steden in California. De aanleg van het snelwegennet van Seattle begon eind jaren 30 met de bouw van bruggen. In 1940 werd de eerste drijvende brug tussen Seattle en Mercer Island geopend, wat later de I-90 zou worden. Tevens opende in 1940 de Tacoma Narrows Bridge, die later dat jaar instortte en in 1950 werd vervangen door een nieuwe brug. Vanaf begin jaren 50 werd gebouwd aan een snelwegennet in de stad, wat vanaf 1956 werd geaccelereerd door het creëren van het Interstate Highway-systeem. In 1953 opende het Alaskan Way Viaduct ter hoogte van het centrum van Seattle. Begin en midden jaren 60 werd de Interstate 5 door Seattle aangelegd. Tegelijkertijd werd meteen ook de I-405 als bypass aangelegd, destijds vooral bedoeld om de oostelijke steden met de zuidelijke industriesteden te verbinden.

Gedurende de jaren 70 werden de laatste links geopend, en de I-405 verbreed naar een modernere snelweg. Eén van de meest prominente ontbrekende schakels was de I-90 in Bellevue. Deze werd pas begin jaren 90 geopend. Het snelwegennet is sinds eind jaren 70 amper nog aangepast, wat ervoor zorgde dat de files sterk toenamen, mede door de geografische spreiding van het stedelijk gebied, de werklocaties en de afhankelijkheid van slechts een paar schakels, die bovendien weinig capaciteit hebben. Alleen de Interstate 5 is met een significante capaciteit uitgevoerd, de meeste andere snelwegen tellen 2x2 of 2x3 rijstroken. Sinds 2005 wordt gebouwd aan het verbreden van de snelwegen, meest prominent de I-405. Er zijn ook plannen geweest voor een I-605, die de buitenste ringweg van Seattle moest gaan vormen. Hier is het vooralsnog niet van gekomen. In 2007 opende de tweede Tacoma Narrows Bridge voor het verkeer. In 2019 werd het Alaskan Way Viaduct vervangen door een tunnel.

Bruggen

Seattle heeft een aantal bekende bruggen en tunnels.

Bruggen en tunnels in Seattle

Alaskan Way ViaductEvergreen Point Floating BridgeHood Canal BridgeInterstate 90 Floating BridgesShip Canal BridgeSpokane Street ViaductTacoma Narrows BridgeWest Seattle Bridge

Alaskan Way Viaduct replacement tunnelBattery Street TunnelMount Baker Tunnel


Tolwegen

Rond Seattle moet op enkele punten tol betaald worden. Tolheffing is overal volledig elektronisch met Good To Go!, behalve op de Tacoma Narrows Bridge.

Congestie

Seattle geldt als één van de meest filegevoelige steden in de Verenigde Staten, in 2016 stond Seattle op de 4e plaats van de TomTom Traffic Index.[2] Een probleem is dat de stad in de noord-zuidrichting uitgerekt is waardoor deze routes ook het meest filgevoelig zijn, met name I-5 en I-405 hebben notoire congestie en kunnen daardoor geen goed alternatief voor elkaar zijn. De snelwegen zijn bovendien grotendeels niet zo breed, alleen I-5 is een echt brede snelweg en hier worden ook intensiteiten van meer dan 200.000 voertuigen per dag gemeten. Op andere snelwegen liggen de intensiteiten lager maar zijn ook minder rijstroken beschikbaar.

Referenties

  1. lengte binnen het stedelijk gebied
  2. TOMTOM TRAFFIC INDEX | tomtom.com
Freeways in Seattle

Interstate 5Interstate 90Interstate 405Interstate 705

US 101SR-3SR-16SR-18SR-99SR-167SR-410SR-509SR-512SR-516SR-518SR-520SR-522SR-525SR-526SR-599