Staphorsterkruispunt

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Staphorsterkruispunt in rijksweg 28 bij Ruinen in de jaren 50 van de vorige eeuw.

Een Staphorsterkruispunt is een type gelijkvloerse kruising die wordt toegepast bij voornamelijk drukke niet-autosnelwegen om een grote verwerkingscapaciteit te verkrijgen, met name in de doorgaande richting op de hoofdweg. Ter hoogte van de kruising heeft de hoofdweg twee van elkaar gescheiden rijbanen met twee of meer rijstroken.

Naamgeving

Het kruispunt is vernoemd naar de plaats waar deze voor het eerst werd toegepast, de Overijsselse plaats Staphorst.

Configuratie

Kruispunten met de Staphorst-variant werd vroeger veel toegepast enkelbaans wegen. Het zou ook mogelijk zijn dit type kruising te gebruiken in 2x1 wegen, de zogenaamde super-two. Voor wat betreft enkelbaans wegen splitst de weg ter hoogte van het kruispunt naar twee rijbanen met een middengeleider als afscheiding, in de meeste gevallen een vluchtheuvel voorafgegaan door een verdrijvingsvlak. De rijbaan richting de kruising krijgt dan meerdere rijstroken wat in feite altijd opstelstroken of voorsorteerstroken zijn, met in ieder geval twee stroken in de doorgaande richting. Er zijn ook varianten mogelijk waar niet alle afslagrichtingen aanwezig te zijn.

De rijbaan die de kruising verlaat begint met twee stroken waarvan, in de meeste gevallen, de linkerstrook weer afvalt. Verkeer zal hier dus moeten ritsen. De afvallende strook is voorzien van verdrijfpijlen op het wegdek gevolgd door een verdrijvingsvlak. Dit type kruising was vroeger veelal ongeregeld. Tegenwoordig zijn veel van dit soort bestaande kruisingen voorzien van een VRI of worden indien de hoeveelheid verkeer dit toelaat omgebouwd naar een rotonde.

Voordelen

Het voordeel van dit type kruising is de verhoogde capaciteit. Door meerdere opstelstroken heeft het doorgaande verkeer geen last van het afslaande wat de doorstroming bevordert. Het doorgaande verkeer heeft de mogelijkheid het langzame verkeer, bijvoorbeeld landbouwvoertuigen, hier passeren. Bij toepassing van een VRI kan men bij rood licht links van het langzame verkeer of vrachtverkeer opstellen. Verder hebben personenauto's bij het oprijden het voordeel snel voor de vrachtwagens uit te kunnen komen aangezien deze zware voertuigen meer tijd nodig hebben om op snelheid te komen. In het geval van een ongeregelde kruising heeft verkeer uit de zijwegen het voordeel de te kruisen weg in twee etappes over te kunnen steken door op het middenvlak te wachten.

Nadelen

Er kleven ook enkele nadelen aan dit kruisingstype. Op het punt waar verkeer weer naar één rijstrook moet ritsen kunnen conflicten ontstaan wanneer er niet genoeg ruimte wordt geboden om terug naar rechts te gaan. Verder komt het op het laatste moment inhalen veel voor en lokt het kortstondige deel van twee rijstroken ook uit tot hoge snelheden om voertuigen te kunnen inhalen. Het welbekende haantje-de-voorste gedrag. De hogere snelheden kunnen dan weer gevaar opleveren voor het kruisende verkeer. Wanneer de kruising is uitgerust met een VRI is dit gevaar al een stuk minder. Verder kunnen voertuigen die het middenvlak gebruiken als tussenstop het linksafslaande verkeer vanaf de hoofdweg hinderen. Een ander gevaar op de ongeregelde kruisingen van dit type is het zogenaamde afdekgevaar. Voertuigen, met name motoren, op de doorgaande stroken kunnen in de luwte zitten van een voertuig die op de rechtsaffer rijdt. Verkeer uit de zijweg kan hierdoor een voertuig over het hoofd zien met mogelijk een aanrijding tot gevolg.


Externe Links