State Route

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf State route)
Ga naar: navigatie, zoeken

Een State Route, State Road of State Highway (SR/SH) is een wegklasse, beheerd door een bepaalde administratieve divisie, dat kan een weg zijn in een Amerikaanse staat, maar ook een weg van nationaal belang in andere landen. In de Verenigde Staten zijn State Routes in het beheer van de staat. Ze worden ook wel State Highways genoemd. Afkortingen zijn vaak SR of SH, en in sommige gevallen de gangbare afkorting van de staat, zoals OK-70 voor de Oklahoma State Route 70 of NJ-45 voor de New Jersey State Route 45.

Verenigde Staten

Functie

Een State Route kan zowel een gewone weg als een snelweg zijn, en het uiterlijk kan variëren van een achterafweggetje of bergweg tot een belangrijke hoofdweg, een divided highway, of een freeway. State Routes zijn meestal een aanvulling op het US Highway systeem, en het Interstate Highway systeem, maar in stedelijke gebieden kunnen State Routes net zo belangrijk, of belangrijker zijn dan Interstates of US Highways.

Wegnummering

State Routes zijn doorgaans één, twee of driecijferig. De weergave van het wegnummer verschilt van staat, en vaak is het schildje in de vorm van de staat, maar dat hoeft niet altijd. Het uiterlijk kan varieëren van een rechttoe-rechtaan vierkant schildje tot een gedetailleerde contour van de staat. In sommige staten lijken de standaard State Route bordjes soms op een maximumsnelheidsaanduiding. De meeste zijn zwart-op-wit, maar ook andere kleuren, zoals blauw en groen kunnen voorkomen.

De langste State Route in één staat in de VS is de State Route 200 in Montana en is 1.137 kilometer lang. In staten als California, Minnesota en Florida zijn veel State Routes als een freeway uitgevoerd.

In veel staten worden nummers van state routes overgeslagen als er al een US Highway of Interstate Highway van dit nummer bestaat. Zo komt een nummer nooit meer dan één keer voor in het netwerk van wegen dat door de staat beheerd wordt (ook US Highways en Interstate Highways zijn in het beheer van de staten). Echter niet alle staten volgen deze systematiek.

Trivia

In sommige staten, zoals North Carolina en Virginia omvatten State Routes ook de wegen die in andere staten een county highway zijn. In Florida worden ze een State Road genaamd. In Minnesota heten ze ook wel Trunk Highways of Trunk road, de functie is echter hetzelfde.

Staten

Alaska

Alaska 11 shield.svg

In Alaska spreekt men van een 'route'. Er zijn slechts twaalf state routes, de State Route 1 t/m 11 en 98. Bijzonder in Alaska is dat de wegen naast een nummer ook een naam hebben die in het dagelijks gebruik dominanter is dan het nummer. Er is geen specifiek nummersysteem in gebruik, alleen de State Route 98 is in 1998 vernoemd naar de viering van 100 jaar na de goudkoorts van Klondike. Lang niet alle wegen in Alaska hebben een nummer, en enkele state routes bestaan uit delen die niet met elkaar verbonden zijn. Administratief zijn enkele wegen ook als een Interstate Highway genummerd in Alaska, maar deze nummers worden niet bewegwijzerd en zijn over het algemeen onbekend bij het publiek. Bovendien zijn dit geen freeways. Sommige state routes zijn (gedeeltelijk) onverhard. Beroemd is de Dalton Highway (State Route 11) naar Prudhoe Bay, de enige weg naar het noorden van Alaska.

Arizona

Arizona 51.svg

In de staat Arizona worden ze een 'state route' genoemd en doorgaans afgekort als 'SR'. Het wegennet van Arizona is vrij dun en de doorgaande wegen zijn doorgaans als een US Highway of Interstate Highway genummerd. Daardoor zijn er weinig state routes van meer dan 150 kilometer lengte. De nummering loopt van 1 t/m 587 maar het grootste deel van de nummers wordt overgeslagen. Er zijn slechts twee state routes met een nummer lager dan 50. State routes kunnen als freeway zijn uitgebouwd, deze liggen in de agglomeratie Phoenix. Belangrijk zijn de SR-101 en SR-202 die ook wel een loop worden genoemd.

Het Arizona State Highway system werd in 1927 geïntroduceerd en omvatte destijds 27 state routes, waarvan de meesten onverhard waren. De wegnummerschilden omvatten oorspronkelijk een gespiegelde swastika (hakenkruis), een destijds gebruikelijk symbool van Native Americans. In 1942 werd het nummerschild gewijzigd. In de jaren '50 is het huidige wegnummeringssysteem geïntroduceerd. Circa 30 routes zijn sindsdien geschrapt.

California

California 1.svg

In California heten ze formeel een 'route', maar is de term 'highway' ook gebruikelijk. In California is het netwerk dat door de staat beheerd wordt geïntegreerd in één nummeringyssteem, er zijn dus geen state routes, US Highways of Interstate Highways met hetzelfde nummer. In California zijn relatief veel state routes geheel of gedeeltelijk uitgevoerd als een freeway, niet alleen in de regio's Los Angeles, San Francisco Bay Area en San Diego, maar ook elders in de staat. Eén van de belangrijkste snelwegen voor lange-afstandsverkeer in California is de State Route 99, die wellicht de langste state route in de Verenigde Staten is die als freeway is uitgevoerd.

De nummering van de state routes in California loopt van 1 t/m 980. Er worden regelmatig nummers overgeslagen en boven de 300 zijn maar enkele nummers toegekend, hoofdzakelijk Interstate Highways. De hoogte van het nummer zegt weinig over belangrijkheid, alhoewel hogere nummers vaker een korte / regionale route zijn dan lagere nummers. Maar ook onder de lagere nummers komen secundaire routes voor. Zowel hoge als laag genummerde state routes kunnen als freeway zijn uitgevoerd.

Georgia

Georgia 10.svg

In de staat Georgia wordt gesproken van een 'state route' en bestaan uit twee series, de nummers 1 t/m 399 voor reguliere state routes en de nummers 400 t/m 499 die niet-bewegwijzerde administratieve nummers zijn voor Interstate Highways. Sommige routes van het Governor's Road Improvement Program zijn genummerd van 500 t/m 599.

Vanwege het dichte netwerk van US Highways in Georgia hebben state routes bijna altijd een secundaire functie, alhoewel ze vanwege het Governor's Road Improvement Program wel op grote schaal als 2x2 divided highway zijn uitgevoerd. Het is beleid geweest om de county seats te verbinden met dubbelbaans wegen. Aangezien Georgia zeer veel counties heeft, is het netwerk van 2x2-wegen zeer uitgebreid. Er zijn echter weinig state routes die als freeway zijn uitgevoerd.

Florida

Florida 826.svg

In Florida spreekt men van een 'state road'. De nummering loopt van 1 t/m 999, alhoewel de State Road 1 overal de SR-1A heet. Het nummeringsysteem is in een grid gevormd, waarbij even nummers oost-west verlopen en oneven nummers noord-zuid verlopen. De staat is opgedeeld in 9 stroken met de state routes 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80 en 90 als scheidslijnen, waartussen de driecijferige state roads zijn gepositioneerd. Zodoende komen wegnummers met opvolgende nummers vaak in dezelfde regio voor. De nummers worden toegekend aan alle typen wegen, dit kunnen enkelbaans plattelandswegen zijn, brede urban arterials, freeways en tolwegen. Door het nummeringsysteem ziet men vooral nummers in de serie 400 rond Orlando en in de serie 800 rond Miami.

Zoals wel meer staten is in Florida ook een state road nummer toegekend aan US Highways en Interstate Highways, maar deze worden niet bewegwijzerd, en zijn voor intern administratief gebruik. In enkele gevallen zijn tolwegen met een naam ook genummerd, maar wordt dit nummer niet op de bewegwijzering gebruikt, zoals de State Road 91, beter bekend als Florida's Turnpike. Vanwege het nummeringsysteem zegt de hoogte van het nummer weinig over de belangrijkheid. De meeste snelwegen met een state road nummer hebben in Florida een driecijferig nummer.

In 1917 werd voor het eerst een nummering van wegen in Florida ingevoerd, die vanaf 1923 wettelijk vastgelegd werden. Vanaf 1926 werden de state road nummers van US Highways ook bewegwijzerd. De nummering liep chronologisch op vanaf het moment dat ze gecreëerd werden. Dit zorgde voor een onoverzichtelijke nummering die weinig logica had. In 1945 is daarom het netwerk volledig hernummerd in een grid. Vanaf midden jaren '70 werden veel state roads overgedragen naar de lagere overheden. In eerste instantie kregen deze nummers een prefix, S van 'secondary' en C van 'county'. Later werden deze prefixes geschrapt. Met name in het zuiden van Florida werden veel state roads overgedragen aan lagere overheden.

Idaho

ID-75.svg

In Idaho spreekt men van een 'state highway'. In schrijftaal wordt een wegnummer meestal als 'SH-1' weergegeven, met een koppelstreepje, dat in veel staten ongebruikelijk is. Het wegennet van Idaho is niet erg dicht en de belangrijkste routes zijn als US Highway of Interstate Highway uitgevoerd. Het netwerk van state highways in Idaho is relatief klein. Bijna alle state highways hebben één of twee cijfers, er zijn slechts enkele state highways met drie cijfers. Bovendien worden nummers frequent overgeslagen.

In de jaren '20 werden de belangrijke wegen van Idaho door Charles B. Sampson uit Boise geletterd, met A t/m Y, de zogenaamde 'Sampson Trails'. Dit systeem is in de jaren '30 vervangen door een genummerd netwerk van state highways.

Kansas

K-10.svg

In de staat Kansas wordt gesproken van 'state highways'. De staat is enigszins afwijkend dat de nummers in schrijftaal vaak een éénletterige prefix krijgen, bijvoorbeeld K-10. In weinig staten is dit gebruikelijk. Per wet mogen state highways niet volledig in de bebouwde kom liggen. Sommige state highways zijn daarom overgedragen aan de lagere overheden. De nummering van de state highways loopt van 1 t/m 383, alhoewel de meeste nummers boven 279 worden overgeslagen. Een aantal state highways zijn geschrapt in de loop der jaren. Kansas heeft diverse lange state highways, de K-4 is 591 kilometer lang. Kansas is een staat die wat meer opvallende wegnummerschilden gebruikt, in de vorm van een zonnebloem. De bijnaam van Kansas is de 'Sunflower State'.

Nevada

Nevada 28.svg

In Nevada wordt gesproken van een 'state route'. Er zijn twee klassen state routes, de zogenaamde primary routes met nummers van 0 t/m 499, urban routes met nummers van 500 t/m 699 en secondary routes met nummers van 700 t/m 895. Het wegennet van Nevada is erg dun, en de belangrijkere routes worden gevormd door US Highways en Interstate Highways. Daarom zijn er in Nevada maar weinig state routes met een lengte van meer dan 100 kilometer. De hoogte van het nummer zegt weinig over de belangrijkheid er van, zo zijn er maar twee wegnummers lager dan 100 toegekend, de SR-28 en SR-88 die aansluiten op hetzelfde nummer in de staat California. In de nummering van state routes worden in Nevada frequent nummers overgeslagen. De wegnummers van de primary routes zijn gegroepeerd per regio, vaak per county. De nummering van state routes werd eerst in 1917 vastgesteld en is in 1976 hernummerd. Sinds de jaren '90 worden de urban routes uitgefaseerd, omdat deze wegen bij voorkeur in het beheer van de gemeenten en counties horen te zijn.

Texas

Texas 121.svg

In Texas worden ze een state highway genoemd, afgekort 'SH'. De term 'route' wordt in Texas vrijwel nooit gebruikt in de context van state highways. De nummering van de state highways in Texas heeft zijn oorsprong in 1919, alhoewel veel nummers sindsdien geschrapt of gewijzigd zijn vanwege de introductie van US Highways in 1926 en later de Interstate Highways. Zo bestaan de SH 1 en SH 2 niet meer, en zijn sommige lage nummers niet meer dan korte verbindingen. De wegnummering in Texas is in de loop de jaren significant gewijzigd, met name in 1933, 1936 en 1939. Daarna zijn de wijzigingen kleiner geweest, met name door farm to market roads om te nummeren tot state highways. In het verleden zijn diverse nummers in Texas toegekend om aan te sluiten op de state routes in de buurstaten. Oorspronkelijk waren er ook state highways met een suffix (bijvoorbeeld SH 1A), maar deze zijn al in de jaren '30 volledig uitgefaseerd.

De nummering van state highways loopt van 3 t/m 550, alhoewel boven de SH 360 veel nummers worden overgeslagen. Een redelijk aantal nummers zijn sinds de jaren '30 geschrapt en niet meer opnieuw toegekend. De hoogte van het nummer is niet een indicatie van het belang van de route. Mede omdat het US Highway netwerk in Texas erg dicht is, vormen state highways maar incidenteel routes van meer dan 250 kilometer lengte.

Bijzonder aan de state highways in Texas is dat er niet alleen de hoofdroutes van de state highways zijn, maar ook apart genummerde loops (ringwegen) en spurs (aftakkingen). Daarnaast bestaan er farm to market roads en ranch to market roads, waarbij de laatste wat zeldzamer zijn en hoofdzakelijk in het westen van de staat voorkomen. Ook zijn er recreational roads en park roads in Texas die door de staat beheerd worden. TxDOT beheert daardoor een immens netwerk van geasfalteerde wegen. Frontage roads worden in Texas niet apart genummerd, vaak hebben ze geen bewegwijzerd nummer, maar zijn vaak wel in het beheer van TxDOT.

Utah

Utah 201.svg

In Utah wordt gesproken van een 'state route', omdat de term highway alle publieke wegen omvat. De wegnummers van state routes, US Highways en Interstate Highways vormen één systeem, er komt dus niet een SR-15 en I-15 voor. De nummering loopt van 1 t/m 901, alhoewel er maar enkele nummers boven de 320 zijn, en veel state routes tussen 1 en 320 worden overgeslagen. De nummering is niet in een gridsysteem vastgelegd, maar enigszins gezoneerd per regio. Utah heeft een dun wegennet en de US Highways en Interstate Highways vormen de doorgaande wegen, zodat de state routes in Utah vaak niet erg lang zijn. Er zijn weinig state routes van meer dan 100 kilometer lengte. In Utah zijn ook relatief weinig state routes als freeway uitgevoerd.

De wegen werden in Utah vanaf de jaren '20 genummerd, ongeveer tegelijkertijd met de creatie van het US Highway systeem. In de jaren '30 zijn veel lagere nummers toegevoegd, en in 1941 zijn veel hogere nummers toegevoegd. In 1962 en 1977 zijn veel routes geschrapt, zodat er tegenwoordig veel gaten zitten in de nummering. Formeel zijn er sinds 1977 geen dubbelnummeringen meer in Utah. Routes zijn dan onderbroken. Zo is de I-84 formeel opgedeeld in twee segmenten, het tussenliggende deel is uitsluitend als de I-15 genummerd.

Washington

WA-599.svg

In de noordwestelijke staat Washington spreekt men van een 'state highway' en wordt het nummer vaak geschreven als WA-xxx. Alle state highways, US Highways en Interstate Highways zijn in één systeem genummerd. In het geval van US Highways en Interstate Highways hebben deze een overeenkomen state highway nummer dat niet bewegwijzerd wordt, bijvoorbeeld de SR-5 voor de I-5. Het systeem is genummerd in een grid waarbij oost-westroutes even nummers hebben en noord-zuidroutes oneven nummers. De driecijferige nummers zijn vaak aftakkingen of liggen in het gebied van de één en tweecijferige nummers. Dit is de reden dat de regio Seattle zoveel state routes in de serie 500 heeft. In Washington kunnen state routes ook uitgevoerd zijn als freeway, dit is hoofdzakelijk in de regio Seattle het geval, waar zeer veel korte freeways met een state route-nummer liggen.

Vanaf 1893 werden al wegen toegekend als state highways, maar kregen nog geen nummer. Dit ging voornamelijk om wegen in de dunner bevolkte delen van Washington, waar geen counties en steden waren die voor de aanleg verantwoordelijk waren. Vanaf 1905 kregen 12 state highways financiering voor aanleg toegekend, waarvan 6 oost-westroutes door de Cascades. In 1913 werd een systeem van state highways opgericht met primary en secondary roads. Ze hadden toen alleen een naam en nog geen nummer. Vanaf 1923 werden nummers toegekend aan de primary roads die kort daarna op wegwijzers verschenen. In 1937 werd het systeem opnieuw ingedeeld en werden de secondary roads ook door de staat aangelegd en onderhouden. In 1964 werd het systeem opnieuw hernummerd tot de huidige nummering.

Australië

In Australië zijn State Routes die het secundaire wegennet vormen. Tegenwoordig zijn de meeste hoofdwegen in Australië State Routes.

India

In India vervullen State Routes dezelfde functie als in de Verenigde Staten en zijn wegen in het beheer van de staten. Ze hebben veelal een secundaire functie.

Italië

In Italië heten ze een strada statale, een weg in het beheer van de staat, in deze context de nationale overheid.

Nieuw-Zeeland

In Nieuw-Zeeland bestaat uitsluitend State Highways, die feitelijk national highways zijn. Het is een landelijk netwerk van hoofdwegen die soms als een motorway zijn uitgevoerd. Vroeger werden State Highways in Nieuw-Zeeland opgedeeld in National en Provincial State Highways.

Referenties