Turkmenistan

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf TM)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Flag of Turkmenistan.svg
Türkmenistan
Turkmenistan.png
Hoofdstad Ashgabat
Oppervlakte 488.100 km²
Inwonertal 5.663.000
Lengte wegennet 22.000 km
Lengte snelwegennet 0 km
Eerste snelweg nvt
Benaming snelweg nvt
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode TM

Turkmenistan (Turkmeens: Türkmenistan), voluit de Republiek Turkmenistan (Türkmenistan Respublikasy) is een land in Centraal-Azië. Het land is het zuidelijkste van Centraal-Azië en is 12 keer zo groot als Nederland. Het land telt 5,6 miljoen inwoners en de hoofdstad is Ashgabat.

Inleiding

Geografie

Turkmenistan is de zuidelijkste van de voormalige Sovjetrepublieken. Het land meet 1.200 kilometer van oost naar west en ongeveer 570 kilometer van noord naar zuid. De hoofdstad Ashgabat ligt centraal in het zuiden van het land, vlakbij de grens met Iran. Het land ligt aan de Kaspische Zee, en grenst in het noordwesten aan Kazachstan, in het noorden en oosten aan Uzbekistan en in het zuiden aan Afghanistan en Iran. Andere grotere steden zijn Turkmenbashi aan de Kaspische zee, Mary in het oosten en Turkmenabat in het noordoosten. Het grootste deel van het land bestaat uit woestijn, de Karakumwoestijn. Het Kopet-Daggebergte is het hoogste met maximaal 2.912 meter en ligt op de grens met Iran. De belangrijkste rivier is de Amu Darya.

Het land heeft grotendeels een droog woestijnklimaat, de Karakumwoestijn geldt als één van de droogste woestijnen ter wereld, met minder dan 20 mm neerslag per jaar. Het zuiden kent wat meer neerslag. De gemiddelde maximumtemperatuur in Ashgabat varieert van 9°C in januari tot 38°C in juli. Er valt circa 200 mm neerslag per jaar.

Economie

Turkmenistan behoort tot de top 20 van corruptste landen ter wereld. Het land is zeer rijk aan gasvoorraden, de vierde grootste ter wereld. Het land kon het gas tot begin 2000 niet exporteren vanwege een gebrek aan infrastructuur hiervoor. President Niyazov heeft het grootste deel van het overheidsbudget besteed aan het renoveren van de grote steden, met name Ashgabat, waar de rijkdom van de gebouwen afstraalt. Het grootste deel van de bevolking is arm.

Demografie

In 1950 had Turkmenistan slechts 1 miljoen inwoners, die grotendeels in het zuiden en oosten woont. Grote delen van het land waren onbevolkt. De bevolkingsgroei is relatief groot maar de basis zo laag dat Turkmenistan ook tegenwoordig een zeer dunbevolkt land is. De enige grote stad is de hoofdstad Ashgabat, die ruim 700.000 inwoners telt. Verder hebben alleen Türkmenabat, Daşoguz en Mary meer dan 100.000 inwoners. Er zijn 8 plaatsen met meer dan 50.000 inwoners.

De bevolking bestaat grotendeels uit Turkmenen, met minderheden als Oezbeken en Russen. Sinds de onafhankelijkheid is het aantal Russen in Turkmenistan sterk gekrompen. In Turkmenistan wordt het Turkmeens gesproken, een Turkse taal die dicht bij het Azeri en Turks ligt. Het Turkmeens wordt in het Latijnse alfabet geschreven. Voor 1929 werd het Turkmeens geschreven in het Arabische alfabet, waarna een Latijns alfabet werd geïntroduceerd, dat in 1938 weer vervangen werd door het Cyrillisch alfabet. Sinds 1991 wordt het Turkmeens weer in het Latijnse alfabet geschreven.

Geschiedenis

De bevolking heeft zijn oorsprong in de stammen van de Oghuz, die het gebied vanaf de 10e eeuw begonnen te bevolken. Turkmenistan ligt op de historische zijderoute en werd in 1881 geannexeerd door het Russische Rijk. Vanaf 1916 tot begin jaren '20 waren er opstanden tegen de Russische overheersing. In 1924 werd Turkmenistan een republiek binnen de Sovjetunie. Gedurende de jaren '30 werd de landbouw ontwikkeld en hield het nomadische karakter van de bevolking op te bestaan. In 1948 werd Ashgabat getroffen door een aardbeving waarbij 110.000 doden vielen, tweederde van het inwonertal in die tijd. Daarna volgde een halve eeuw waarin het gebied weinig te maken had met de rest van de wereld, het was een obscuur deel van de Sovjetunie. De toenmalige leider van de Sovjetrepubliek wilde de Sovjetunie behouden en het land was niet voorbereid op onafhankelijkheid. Saparmurat Niyazov was de leider van Turkmenistan van 1985 tot zijn dood in 2006. Onder Niyazov was Turkmenistan een repressieve dictatuur die een cultstatus om hem ontwikkelde. Sinds het uiteenvallen van de Sovjetunie behield Turkmenistan een neutrale positie in bijna alle wereldgebeurtenissen. Niyazov werd in 2007 opgevolgd door Gurbanguly Berdimuhamedow. De situatie in Turkmenistan is weinig veranderd sindsdien.

Wegennet

De R1 van Ashgabat naar Darvaza met 2x3 rijstroken.
Het hoofdwegennet van Turkmenistan.

Turkmenistan heeft een dun wegennet, een resultaat van de lage bevolkingsdichtheid. Er zijn slechts een klein aantal doorgaande wegen, van variabele standaard, sommige wegen tellen ook buiten Ashgabat 2x2 of zelfs 2x3 rijstroken, maar veel andere wegen zijn eenvoudig.

Sinds 2000 is het Turkmeense wegennet sterk opgeknapt. Rondom de hoofdstad Ashgabat is een groot netwerk van brede wegen aangelegd met tal van knooppunten. De meeste hoofdwegen tellen 2x4 rijstroken. Doorgaande snelwegen tot ver buiten Ashgabat zijn er echter niet. Het land kent weinig doorgaande wegen, met name omdat het noorden en oosten van het land voornamelijk uit onbewoonde woestijn bestaat. De M37 is de belangrijkste hoofdweg, die vanaf de Uzbeekse grens bij Turkmenabat via Mary en Ashgabat naar Turkmenbashi aan de Kaspische Zee loopt. Vanaf Turkmenbashi gaan veerdiensten naar Baku, die het makkelijkst toegang geven naar Europa. Langs de Kaspische Zee door Kazachstan zijn geen doorgaande wegen. Er is één hoofdweg naar Iran, vanaf Ashgabat naar Mashhad. De A388 is een regionale hoofdweg vanaf Mary naar het westen van Afghanistan. Langs de Amu Darya looopt een hoofdweg vanaf het Afghaanse grensgebied parallel aan de Uzbeekse grens naar het noordwesten van Uzbekistan. Een regionale weg loopt vanaf Ashgabat naar Nukus in het noorden.

Buiten deze hoofdwegen zijn er omvangrijke gebieden die in het geheel geen wegen hebben. De hoofdwegen zijn over het algemeen van redelijke kwaliteit, secundaire wegen zijn eenvoudig. In veel streken is er maar één verharde weg en zijn alle andere wegen onverhard.

Hoofdwegen

Het hoofdwegennet van Turkmenistan is nog gebaseerd op dat van de Sovjetunie, met M-wegen, A-wegen en R-wegen. Deze wegnummers worden vaak niet bewegwijzerd. Er is slechts één M-weg, de M37, en één A-weg, de A388, met daarnaast een aantal R-wegen (Cyrillisch: Р-wegen).

# Nr. route lengte
M37 RUS.svg M-37 grens Uzbekistan - Türkmenabat - Mary - Ashgabat - Balkanabat - Türkmenbashi 1.430 km
A381 RUS.svg A-381 grens Uzbekistan - Konye-Urgench - Daşoguz 106 km
A388 RUS.svg A-388 Mary - Yoloten - Serhetabat - grens Afghanistan 310 km
R1 RUS.svg R-1 Ashgabat - Konye-Urgench 525 km
R3 RUS.svg R-3 Gökdepe - Ashgabat 57 km
R7 RUS.svg R-7 Tejen - Serakhs 112 km
R8 RUS.svg R-8 Serakhs - Sehetabad ? km
R9 RUS.svg R-9 Serakhs - Hanhowuz - Mary 125 km
R10 RUS.svg R-10 Tejen - Babadayhan 65 km
R15 RUS.svg R-15 Serdar - Gyzyletrek - Gudri-Olum - grens Iran 265 km
R16 RUS.svg R-16 Kum Dag - Esenguly - Gudri-Olum 335 km
R17 RUS.svg R-17 R-20 - Oglany - Jebel - Hazar 210 km
R18 RUS.svg R-18 Türkmenbashi - Bekdash - grens Kazachstan 235 km
R20 RUS.svg R-20 Türkmenbashi - Chagyl 235 km
R21 RUS.svg R-21 Karaoy - Konye-Urgench 50 km
R25 RUS.svg R-25 Gazojak - Baýramaly - Yoloten 500 km
R28 RUS.svg R-28 A-388 - Tagtabazar - grens Afghanistan 75 km
R35 RUS.svg R-35 Gazojak - Turkmenabat 330 km
R36 RUS.svg R-36 Keleb - Kerki - Turkmenabat 265 km
R37 RUS.svg R-37 Kerkiçi - Koytendag - grens Uzbekistan 140 km
R38 RUS.svg R-38 Seydi - Farab 80 km
R39 RUS.svg R-39 Farab - Kerki 250 km
R47 RUS.svg R-47 Boldumsaz - Gurbansoltan Eje - Daşoguz 65 km
R50 RUS.svg R-50 Akdepe - Gurbansoltan Eje 30 km
R53 RUS.svg R-53 Boldumsaz - grens Uzbekistan 20 km
R89 RUS.svg R-89 Kerkiçi - grens Uzbekistan 55 km
Flag of Turkmenistan.svg Hoofdwegen in Turkmenistan Flag of Turkmenistan.svg

M37 RUS.svg A381 RUS.svg A388 RUS.svg

R1 RUS.svg R3 RUS.svg R7 RUS.svg R8 RUS.svg R9 RUS.svg R10 RUS.svg R15 RUS.svg R16 RUS.svg R17 RUS.svg R18 RUS.svg R20 RUS.svg R21 RUS.svg R25 RUS.svg R28 RUS.svg R35 RUS.svg R36 RUS.svg R37 RUS.svg R38 RUS.svg R39 RUS.svg R47 RUS.svg R50 RUS.svg R53 RUS.svg R89 RUS.svg


Europese wegen

Europese wegen in Turkmenistan

E40E60E121E003


Asian Highways

Asian Highways in Turkmenistan

AH5AH70AH75AH77AH78


Wegnummering

Het is onduidelijk in hoeverre wegnummering daadwerkelijk op de bewegwijzering voorkomt, mogelijk worden wegnummers helemaal niet bewegwijzerd. De meeste bronnen gaan er vanuit dat Turkmenistan mog de wegnummering uit de Sovjettijd aanhoudt, met M-, A- en R-nummers. Er is slechts één M-nummer, de M37 en twee A-nummers, de A381 en A388. Daarnaast is er een netwerk van R-wegen, die met de Cyrillische Р wordt geschreven. Turkmenistan gebruikt sinds onafhankelijkheid het Latijnse schrift en wegenkaarten geven de nummers soms nog met een P aan, alsof er geen transliteratie naar R heeft plaats gevonden. De R-wegen zijn regionale wegen, vroeger ook wel republiekwegen genoemd.

Omstreeks 2000 zijn er E-nummers in Turkmenistan geïntroduceerd. De E003 verloopt door het land, vanaf de Iraanse grens via Ashgabat en Turkmenabat naar de Uzbeekse grens. Zowel op oudere wegwijzers als moderne bewegwijzering worden wegnummers niet aangegeven. De-facto heeft Turkmenistan daarmee eigenlijk geen echte wegnummering.

Bewegwijzering

Bewegwijzering in Ashgabat.

Naast de oudere Sovjetbewegwijzering die doorgaans enkel in het Cyrillisch is, is in de hoofdstad Ashgabat ook een nieuwere generatie wegwijzers in gebruik, met onderscheid naar witte en blauwe doelen. Witte borden geven lokale bestemmingen aan, blauwe borden doorgaande bestemmingen. Op deze borden wordt het Turkmeens gebruikt, een Turkse taal met een Latijns schrift. Cyrillische vertalingen komen hier niet meer terug.

Referenties


Wegen van Azië

AfghanistanArmeniëAzerbeidzjanBahrainBangladeshBhutanBruneiCambodjaChinaCyprusFilippijnenGeorgiëIndiaIndonesiëIrakIranIsraëlJapanJemenJordaniëKazachstanKoeweitKyrgyzstanLaosLibanonMaleisiëMaledivenMongoliëMyanmarNepalNoord-KoreaOmanOost-TimorPakistanPalestijnse gebiedenQatarRuslandSaudi-ArabiëSingaporeSri LankaSyriëTaiwanTadzjikistanThailandTurkijeTurkmenistanUzbekistanVerenigde Arabische EmiratenVietnamZuid-Korea