Taper

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Een divergerende taper op de A4 ter hoogte van Nieuw-Vennep.

Definitie

Wigvormig begin of einde van een verharde strook. Het woord taper is afkomstig van het Engelse werkwoord “to taper”, dat “naar het einde toe smaller worden” betekent.

Toelichting

Op autosnelwegen worden tapers regelmatig gebruikt. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt naar convergerende tapers (ook wel taper-samenvoegingen genoemd), en divergerende tapers (ook wel taper-uitvoegingen genoemd).

In principe mogen tapers alleen worden toegepast bij splitsingen en samenvoegingen, en niet bij in- en uitvoegstroken. Voorts is een convergerende taper niet toegestaan in combinatie met een invoegstrook stroomafwaarts.

Toepassing

Een klassieke divergerende taper.

Bij situaties waar het gewenst is om een samenvoeging of splitsing van 2 rijstroken te voorzien, kan in Nederland en een aantal andere landen een taper worden toegepast.

Bij een uitvoegende taper komt er, even stroomopwaarts van het puntstuk, een tweede rijstrook links van de reguliere uitvoegstrook bij.

Bij een convergerende taper gaat de linkerrijstrook van de toeleidende rijbaan direct over in de rechterrijstrook van de hoofdrijbaan. De rechterrijstrook van de toeleidende rijbaan gaat dan na de samenvoeging door als rechterrijstrook, zodat men vanaf de linkerrijstrook van de toeleidende rijbaan terecht komt op de tweede rijstrook van rechts.

Bewegwijzering

De klassieke Nederlandse bewegwijzering kon met name een divergerende taper niet goed van tevoren weergeven, de naar beneden wijzende pijlen konden pas op het laatste moment de taper aanduiden. Er werden wel bakens geplaatst om weggebruikers te wijzen op de mogelijkheid om later uit te voegen vanaf de meest rechtse doorgaande rijstrook, maar in de praktijk bleek dat tapers ondergebruikt bleven.

De nieuwe bewegwijzering autosnelwegen (NBA) weet dit probleem met staande pijlen op te lossen. Zodoende kan al van tevoren worden aangegeven dat er sprake is van een taper.

Bebakening

Baken L101 bij een convergerende taper.

Convergerende tapers worden doorgaans niet bebakend op de doorgaande rijbaan. Op de toeleidende rijbaan wordt baken L101 geplaatst, zoals deze op de foto rechts zichtbaar is. Veel automobilisten voelen zich onprettig op een invoegende taper, omdat men niet altijd direct naar links kan, en er geen sprake is van een lange invoegstrook. Men moet daardoor al vroeg van tevoren inschatten of men genoeg snelheid kan maken om tussen het verkeer op de rechterrijstrook van het doorgaande verkeer kan invoegen. Zo niet, dan kan men beter de reguliere invoegstrook gebruiken (de rechterrijstrook van de oprit. Het baken op de toeleidende rijbaan attendeert weggebruikers aldaar op de taper, zodat weggebruikers die zich hier minder senang bij voelen stroomopwaarts van de taper naar rechts kunnen manoeuvreren, om zo de taper te omzeilen.)

Een divergerende taper met doorgetrokken streep.

Markering

Veel weggebruikers menen eerst te moeten uitvoegen, en als de taper erbij komt gaan ze alsnog naar links. Dit is verkeerd gebruik van de taper, en levert naast een capaciteitsreductie ook gevaarlijke situaties op. Om deze reden wordt steeds vaker bij divergerende tapers een doorgetrokken streep rechts naast de 3-9 deelstreep toegepast. Het gevolg daarvan is dat verkeer wat reeds is voorgesorteerd, rechts moet blijven en dat de taper gebruikt kan worden waarvoor deze bedoeld is: verkeer uit de meest rechter rechtdoorgaande rijstrook. Zie de betreffende afbeeldingen rechts.

In andere landen

Een samenvoeging in Denemarken.
Het Dreieck Spreewald met een niet van te voren bewegwijzerde uitvoegende taper.
Een bewegwijzerde taper op I-81 in Harrisburg.

Tapers komen in Nederland betrekkelijk veel voor, maar worden in veel andere landen aanzienlijk minder toegepast. Uitvoegende tapers komen nog wel eens voor, maar invoegende tapers zijn zeldzamer.

In de Verenigde Staten komen tapers regelmatig voor en voorziet de richtlijn bewegwijzering (MUTCD) sinds 2009 ook in portaalborden die de aanwezigheid van een uitvoegende taper inzichtelijk(er) moeten maken. De term taper duidt in de VS overigens puur op de wigvormige uitvoegstrook; de constructie met de extra uitvoegstrook die wij kennen als de uitvoegende taper wordt in de VS eerder omschreven als een afrit met een option lane (wat dus eerder duidt op de situatie vlak vóór de extra uitvoegstrook dan op de uitvoegstrook zelf). Ook in Vlaanderen en Zwitserland komen uitvoegende tapers met bijbehorende portaalbewegwijzering voor. In Spanje daarentegen komen uitvoegende tapers wel voor bij met name knooppunten die een gelijkwaardige splitsing geven, maar is de bewegwijzering beperkt tot bakens die een komende rijstrookverdeling geven. Bij het beperkte aantal tapers in Duitsland gebeurt hetzelfde.

In Denemarken zijn toeritten gelijkwaardig, wat aangegeven wordt met het kenmerkende wit-rode bord. Dit is feitelijk een tweezijdige taper, alhoewel bij reguliere toeritten de hoofdrijbaan als doorgaand is ontworpen, en de toerit daar op invoegt. Bij knooppunten zijn beide hoofdrijbanen gelijkwaardig.

Referenties