Kentekentol

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf Toll-by-plate)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Kentekentol (Engels: license plate toll of toll-by-plate) is een vorm van Electronic Toll Collection (ETC). Bij kentekentol wordt de tol geheven door middel van kentekenregistratie (automatic number plate recognition / ANPR). Het Nederlandse systeem heet e-TOL.

Systemen

Er zijn doorgaans drie systemen te onderscheiden met kentekentol;

  • het opzetten van een debetaccount gekoppeld aan het kenteken, waarna na elke passage door een tolstation de tol wordt afgeschreven.
  • het vooruit betalen van tol gekoppeld aan het kenteken voor incidentele reizigers.
  • het toesturen van de rekening naar de kentekenhouder, doorgaans met een administratieve toeslag.

Voordelen

Net zoals met algemene ETC is het voordeel dat geen fysieke tolstations nodig zijn met een groot tolplein, grondverwervingskosten en personeelskosten. Dit heeft als voordeel dat eenvoudiger tol kan worden geheven en de hoeveelheid aansluitingen hoger kan zijn. Bij klassieke fysieke cash tolheffing is het hebben van veel aansluitingen vaak onrendabel. Een belangrijk voordeel is tevens dat het verkeer met de maximumsnelheid door de tolstations kan rijden. Dit zorgt voor minder vertragingen en emissie van schadelijke stoffen ter hoogte van tolstations. Een derde voordeel is dat de gebruiker geen transponder aan boord hoeft te hebben die kapot kan gaan, de accu leeg kan lopen of het niet functioneren van het on-board unit (OBU).

Nadelen

Het grootste nadeel van kentekentol zijn de incasso-risico's wanneer tolwegen worden gebruikt door voertuigen zonder een vooraf gekoppeld account aan het kenteken. Zie daarover nader: ETC.

Een verder nadeel voor de weggebruiker is dat kentekentol relatief eenvoudig is in te voeren, waardoor de drempel om op bestaande wegen tol te heffen kleiner is. Tolheffing kan dan gemakkelijker aangewend worden om begrotingstekorten te verminderen of in bredere zin automobilisten de algemene middelen te laten aanvullen. Op dat punt bestaan overigens Europeesrechtelijke beperkingen via de Eurovignetrichtlijn.

Praktijk

Kentekentol wordt in met name de Verenigde Staten vrij intensief gebruikt, van oorsprong hoofdzakelijk op stedelijke tolwegen met weinig doorgaand belang. Dus op tolwegen met relatief weinig "out-of-state" verkeer, waardoor de administratieve kosten laag lagen. Kentekentol werd lange tijd niet gebruikt op belangrijke doorgaande Interstate Highways vanwege de grotere hoeveelheid "vreemd" verkeer. Echter met name sinds 2020 zijn veel belangrijke tolwegen voor de lange-afstand ook overgegaan op volledig elektronische tolheffing waarbij kentekentol een veelal stuk duurder alternatief is voor 'out-of-state' gebruikers. In Texas heet dit systeem ZipCash. De interoperabiliteit tussen transponders van verschillende staten of regio's is geleidelijk wel verbeterd.

In Canada wordt kentekentol ook gebruikt op de Highway 407 in Ontario rond Toronto. In Nieuw-Zeeland maken alle tolwegen gebruik van kentekentol. De Electronic Road Pricing in Singapore maakt ook gebruik van kentekenherkenning. In Europa wordt kentekentol toegepast in Italië (Multilane Free Flow), Noorwegen (AutoPASS) en bij de congestieheffing in Stockholm, Göteborg en op enkele tolbruggen. Tevens kan het gebruikt worden als handhavende maatregel in het geval een transponder niet werkt of voertuigen zonder transponder over de elektronische tolweg rijden.

Zie ook

Referenties