Landtunnel

Uit Wegenwiki
(Doorverwezen vanaf Tranchée couverte)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een landtunnel is een verkeerstunnel op het vasteland. In Nederlandse context worden er tunnels mee bedoeld die niet onder water doorlopen, zoals riviertunnels. Landtunnels in Nederland worden dan ook via de open-bouwput-methode gebouwd, onder of boven maaiveld. Ook sommige boortunnels zijn landtunnels, zoals de Hubertustunnel in Den Haag. Sinds 2020 is de Gaasperdammertunnel de langste landtunnel van Nederland.

Kenmerken

Een landtunnel wordt meestal aangelegd vanuit landschappelijke redenen. Het is een extreme vorm van inpassing van infrastructuur. Landtunnels zijn wettelijk gezien doorgaans niet noodzakelijk om een nieuwe weg aan te leggen, aan de normen voor geluidsoverlast en luchtkwaliteit kan meestal ook via reguliere maatregelen voldoen worden. Landtunnels in Nederland liggen zowel op maaiveld als beneden maaiveld. Sommige landtunnels zijn halfverdiept. Doorgaans is de ruimte bovenop een landtunnel niet geschikt om op te bouwen en worden er meestal sportvelden of een stadspark op aangelegd.

Geschiedenis

De eerste als zodanig aangeduide landtunnels van Nederland waren de Roertunnel en de Swalmentunnel in de A73, die in 2007 opgeleverd zijn. Feitelijk kan echter ook bijvoorbeeld de in 1966 geopende Schipholtunnel als landtunnel gezien worden. De laatste decennia is het aantal landtunnels in Nederland sterk toegenomen, zowel in snelwegen zoals de in 2012 geopende Leidsche Rijntunnel in de A2 in Utrecht, als meer binnenstedelijk gelegen wegen zoals de in 2008 opengestelde Hubertustunnel in Den Haag. Het is een nieuwer concept en min of meer een doorontwikkeling van inpassing ten opzichte van bijvoorbeeld de luifel over de A28 bij Zeist of het gebogen glazen geluidsscherm langs de A16 in Dordrecht. Landtunnels voor spoorwegen bestaan al wat langer en zijn voornamelijk in de HSL-zuid en de Betuweroute gebouwd, alhoewel sommige van deze tunnels ook rivieren kruisen. Een aquaduct wordt niet als landtunnel beschouwd, evenals korte stedelijke tunnels van het onderliggend wegennet.

Toekomst

In Nederland zijn meerdere landtunnels gepland, zoals de de Tunnel Lage Bergse Bos (A16) bij Rotterdam, en de Tunnel Zuidas in de A10 in Amsterdam.

Buitenland

In met name Spanje zijn relatief veel landtunnels aangelegd, met name in Barcelona en Madrid.

In Duitsland wordt de A7 in Hamburg overkapt. In Düsseldorf ligt de Rheinufertunnel in de B8 en in Berlin bevindt zich de Tiergartentunnel in de B96. In Duitsland komen meerdere termen voor. Zo is er ook de Einhausung, dit wordt beschouwd als een type tunnel dat niet onder maaiveld of water ligt, en kunnen zowel de gehele rijbaan als één rijbaan overkappen.

In Frankrijk zijn er landtunnels in Paris te vinden, voornamelijk overkapte delen en tunnels in de A86, maar ook elders in de metropool. De Franstalige term voor een (korte) landtunnel is een Tranchée couverte, wat in het Nederlands als een overkapping kan worden beschouwd. Tranchées couvertes zijn meestal ondiepe tunnels en zijn over het algemeen korter dan 1 kilometer. De kosten van een tranchée couverte liggen meestal lager dan die van een dieper gelegen tunnel.

De bekendste landtunnel in de Verenigde Staten is wellicht de Big Dig in Boston.

Lijst van Nederlandse landtunnels

In gebruik zijnde landtunnels:

Referenties


In andere talen

  • Duits (Deutsch): Tunnel, Einhausung, Deckel
  • Frans (Français): Tranchée couverte