Utrechtsebaan

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
NLA012.svg
A12 Utrechtsebaan
Begin Den Haag-Malieveld
Einde Prins Clausplein
Lengte 4,7 km
Route

VRI zwart.svg S101.svg Centrum / Wassenaar

Afslagsymbool.svg Centraal Station

Afslagsymbool.svg 2 Den Haag-Centrum

Afslagsymbool.svg 3 Den Haag-Bezuidenhout

Afslagsymbool.svg 4 Voorburg

Riviersymbool.svg Rijn-Schiekanaal (of Vliet)

Knooppuntsymbool.svg Prins Clausplein NLA004.svg → Amsterdam / Rotterdam

NLA012.svg Zoetermeer - Utrecht

Op de voorgrond de spoorlijn Rotterdam - Amsterdam en direct daarachter de Haagse Poort.
De Utrechtsebaan in aanleg in 1973.
De Utrechtsebaan in aanleg in 1976.

De Utrechtsebaan is een onderdeel van de A12 gelegen in Den Haag. Het is het westelijkste deel van de autosnelweg en omvat 4,7 kilometer vanaf de S101 in Den Haag tot aan het knooppunt Prins Clausplein. De grotendeels verdiept gelegen snelweg wordt gekenmerkt door het grote aantal overkluizingen; diverse gebouwen zijn op of over de weg gebouwd.

Routebeschrijving

De Utrechtsebaan begint bij het Malieveld in Den Haag, feitelijk als zijweg van de Zuid-Hollandlaan en Benoordenhoutseweg. Deze in elkaar verlengde liggende wegen zijn genummerd als de S101. In de richting Wassenaar loopt de S101 over in de N44. De Utrechtsebaan telt 2x2 rijstroken, kent een maximumsnelheid van 70 km/h en heeft direct een toe- en afrit naar het Centraal Station. Deze niet genummerde aansluiting is feitelijk afrit 1. Hierna ligt de weg verdiept en rijdt men onder vijf kantoorgebouwen door. Na de overkluizingen volgt een breed spoorviaduct van de spoorlijn Amsterdam - Rotterdam. Het verdiepte deel kent twee halve aansluitingen, met alleen een oprit richting en een afrit vanuit Utrecht. Na de verdieping eindigt de bebouwde kom van Den Haag en begint de autosnelweg-status met een maximumsnelheid van 100 km/h stad-uit. Voor de andere rijrichting geldt 80 km/u. De Utrechtsebaan komt hier weer op maaiveld en verloopt met 2x3 rijstroken direct naast de spoorlijn Den Haag - Utrecht. Vervolgens doorkuist de weg Voorburg met een viaduct waarbij men ook het Rijn-Schiekanaal (of Vliet) oversteekt. Hierna liggen kortstondig 2x4 rijstroken die het weefvak vormen van het Prins Clausplein, waarna de weg weer naar maaiveld zakt en met 2x2 rijstroken verder gaat onder het knooppunt door richting Zoetermeer, Gouda en Utrecht.

Geschiedenis

De Utrechtsebaan is in twee tijdperken aangelegd. Historisch gezien valt alleen het deel ten westen van Voorburg onder de Utrechtsebaan, maar met de bouw van het knooppunt Prins Clausplein wordt dat doorgaans als het begin/eindpunt van de Utrechtsebaan gezien.

Het oostelijke deel, vanaf Voorburg tot Zoetermeer, is de oudste autosnelweg van Nederland en opende op 15 april 1937 voor het verkeer over 9 kilometer. De snelweg telde toen 2x2 rijstroken. De snelweg begon op een rotonde in Voorburg ter hoogte van de Prinses Mariannelaan. Destijds vormde de spoorlijn de voornaamste barrière bij Voorburg omdat er maar één punt in Voorburg was waar het spoor gekruist kon worden. Het verkeer ging via het onderliggend wegennet verder Den Haag in, met name de Laan van Nieuw Oost-Indië was van belang. Tussen 1954 en 1957 werd het eerste knooppunt Leidschendam geopend, vormgegeven als een rotonde-aansluiting, enigszins vergelijkbaar met het knooppunt Rottepolderplein. Aanvankelijk ontbrak de fly-over voor doorgaand verkeer op de A4. Alleen de A12 was toen ongelijkvloers.

Uiteindelijk was duidelijk dat de Utrechtsebaan verder Den Haag in moest komen. Hiervoor was al sinds de jaren 30 ruimte vrijgehouden naast het spoor tussen Voorburg en de spoorlijn vanuit Amsterdam, een tracé van ongeveer 1,7 kilometer dat vrij eenvoudig aangelegd kon worden. Het traject verder tot de Zuid-Hollandlaan was lastiger aan te leggen. Dit ging gepaard met grootschalige stadsvernieuwing, het hele gebied tussen de Prinses Beatrixlaan, het Prins Bernhardviaduct en het Station Den Haag Centraal is toen afgebroken. De vroegere bebouwing maakte plaats voor de verdiept aangelegde A12 en nieuwe kantoren. De Utrechtsebaan is op 20 december 1976 geopend door de minister van Verkeer, drs. Th.E. Westerterp, wethouder G.C. Wallis de Vries, de burgemeester van Voorburg, mevrouw E. den Haan-Groen, en de Voorburgse wethouder drs. K. van Hasselt[1], en was tevens het laatste deel van de gehele rijksweg dat is opengesteld; de route vanaf Voorburg tot de Duitse grens was al in 1964 gereed.

De Utrechtsebaan heeft altijd een onlogisch begin of einde gehad, waarbij doorgaand verkeer een zigzagbeweging moest maken richting Koningskade. Oorspronkelijk was de bedoeling de weg rechtdoor te trekken en zo aan te sluiten op het Hubertustracé, dat begin 1970 is geopend[2].

Ter hoogte van Voorburg restte enige tijd een gelijkvloerse kruising. De in 1937 opengestelde A12 begon hier, en de in 1976 opengestelde Utrechtsebaan eindigde er, waardoor doorgaand verkeer op de rijksweg 12 nog via verkeerslichten moest rijden. Een klein deel was zelfs enkelbaans. Dit werd pas in 1983 aangepast toen het zesstrooks viaduct en de aansluiting Voorburg werden opengesteld.

De meeste overkluizingen van kantoorgebouwen boven de A12 dateren voornamelijk uit de eerste helft van de jaren 90. Tussen 1990 en 1994 werd de Haagse Poort over de A12 gebouwd. In 1996 volgde de Malietoren.

Toekomst

De Utrechtsebaan in 1989.

Voor de Utrechtsebaan zijn geen plannen bekend. Met de bouw van de Rotterdamsebaan zou de Utrechtsebaan ontlast worden.

Wegbeheer

De eigenlijke Utrechtsebaan is het verdiepte deel ten westen van het spoorviaduct. Dit weggedeelte is in het beheer van de gemeente Den Haag. Er is overeengekomen dat het onderhoud door Rijkswaterstaat wordt verzorgd. De maximumsnelheid is 70 km/h op dit traject. De weg is bewegwijzerd als de A12. Dit is de enige gemeentelijke A-weg van Nederland, hoewel die A-status feitelijk onjuist is. Ten oosten van het spoorviaduct is Rijkswaterstaat de wegbeheerder en geldt een maximumsnelheid van 100 km/h. De overgang ligt tussen de hectometerpaaltjes 3,2 en 3,3.

Verkeersintensiteiten

Op het traject tussen Den Haag-Bezuidenhout en Voorburg is een permanent telpunt. De gemiddelde werkdagintensiteit in 2010 was 112.900 voertuigen per etmaal. 40% van het verkeer van en naar Den Haag maakt van de Utrechtsebaan gebruik, die daarmee de veruit zwaarst belaste invalsweg van Den Haag is.

Externe links

Referenties