Velsertunnel

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Velsertunnel
NLA022.svg
Velsertunnel map.png
Velsertunnel 2016.jpg
Kruist Noordzeekanaal
Lengte 768 meter
Openstelling 28-09-1957
Intensiteit 65.700 mvt/dag
Tunnelcategorie D
Locatie kaart

De Velsertunnel is een tunnel in Nederland, gelegen in de autosnelweg A22 bij IJmuiden. De tunnel verloopt onder het Noordzeekanaal met een gesloten deel van 768 meter. De Velsertunnel is de oudste snelwegtunnel van Nederland.

Kenmerken

De Velsertunnel is een tweebuizige tunnel met een gesloten deel van 768 meter lengte. De vrije doorrijhoogte was voor de renovatie van 2016 4,17 meter, na renovatie 4,29 meter. De tunnelelementen zijn 7,77 meter hoog en 32,87 meter breed. Het profiel van vrije ruimte binnen de tunnel is 4,23 meter. De tunnel heeft twee rijbanen van 7,12 meter breed, de afstand van wand tot wand bedraagt 9,23 meter. Er zijn feitelijk 5 buizen, twee verkeersbuizen, een middentunnelkanaal met drie verdiepingen en een voormalige ventilatiebuis aan beide buitenzijden van de tunnel. Deze voormalige ventilatiebuizen bestaan uit twee niveaus, met een gas- en waterleiding onderin. De tunnel had oorspronkelijk dwarsventilatie, maar sinds 2016 heeft de tunnel langsventilatie. Aan beide zijden van het Noordzeekanaal zijn buiten gebruik zijnde ventilatietorens en een dienstengebouw aanwezig.

De Velsertunnel ligt ten oosten van IJmuiden en is vernoemd naar het nabijgelegen dorp Velsen. De dichtstbijzijnde grotere stad is Haarlem dat ten zuiden van de Velsertunnel ligt. Ten oosten van de Velsertunnel ligt de nieuwere Wijkertunnel. De Velsertunnel is de westelijkste grote oeververbinding onder het Noordzeekanaal, één van de breedste kanalen van Nederland die het IJ en de havens van Amsterdam met de havens van IJmuiden en de Noordzee verbindt. Direct ten westen van de wegtunnel ligt de Velserspoortunnel. De Velsertunnel verwerkt voornamelijk regionaal verkeer met een bestemming in de directe omgeving, zoals de industrie en havens van IJmuiden/Beverwijk en het grootste deel van Haarlem. Zowel aan de noord- als zuidzijde bevinden zich twee aansluitingen op korte afstand, met name de invoegstrook vanuit Beverwijk naar Haarlem is erg kort. Ten zuiden van de tunnel bevindt zich de aansluiting met de N202, waarna de A208 zich vanuit een naamloos knooppunt afsplitst naar Haarlem.

Geschiedenis

Voordat er gesproken werd over een tunnel maakte het wegverkeer voor de kruising van het Noordzeekanaal gebruik van de veerponten tussen IJmuiden en Velsen-Noord of de sluizenroute. Het spoorverkeer gebruikte een naastliggende boogbrug. Reeds in de jaren 30 werden er plannen gemaakt voor een tunnel onder het Noordzeekanaal om deze obstakels te vermijden. Omdat de omvang van het verkeer destijds nog erg beperkt was, werd een enkelbuizige tunnel met twee rijstroken gepland. In 1941 werd met de bouw begonnen, maar vanwege het verloop van de Tweede Wereldoorlog in 1942 gestaakt. Na de Tweede Wereldoorlog werd duidelijk dat het verkeer snel zou toenemen en een tweestrooks tunnel niet voldoende zou zijn. Er werd daarom een nieuwe tunnel met twee buizen ontworpen. De aanleg van deze tunnel begon in april 1952 en was één van de eerste na-oorlogse snelwegprojecten. De tunnel kreeg een gesloten deel van 768 meter, langer dan de Wijkertunnel. De Velsertunnel is tegelijk met de verbreding van het Noordzeekanaal aangelegd. Hiervoor werd niet de heden ten dage gebruikelijke afzinkmethode gebruikt, maar werd de tunnel in een open bouwput gebouwd in verband met de toenmalige stand der techniek. Dit is tussen 1952 en 1955 uitgevoerd. Hierna is het Noordzeekanaal verbreed. Aan beide zijden van de tunnel zijn grote ventilatieschachten gebouwd, welke rijksmonument zijn geworden in 2007. De tunnel ligt op 23,2 meter beneden NAP, iets minder diep dan de Wijkertunnel. De tunnel is op 28 september 1957 opengesteld voor het verkeer.[1] Dit was de eerste grote snelwegtunnel van Nederland. Daarna werd de spoorbrug bij IJmuiden afgebroken en daalde het gebruik van de veerponten gigantisch. Vandaag de dag maakt met name langzaam verkeer gratis gebruik van de pontverbinding, daar de Velsertunnel deze voorziening niet biedt.

De Velsertunnel was oorspronkelijk onderdeel van de rijksweg 9 tussen Haarlem en Alkmaar. Vanaf de jaren 70 werd via het Wijkertunneltracé de rijksweg 16 gepland, maar de aanleg hiervan werd lange tijd uitgesteld. Pas in 1996 is de Wijkertunnel opengesteld en werd de routering van rijksweg 9 verlegd via die tunnel. De Velsertunnel werd onderdeel van de rijksweg 22.

Renovatie 2016

Tussen begin 2015 en begin 2017 is de Velsertunnel gerenoveerd. De tunnel is veiliger gemaakt en heeft tot circa 2045 geen groot onderhoud meer nodig. De tunneltechnische installaties zijn vervangen, er zijn nieuwe vluchtwegen aangelegd, de tunnelbesturing is gemoderniseerd en de doorrijhoogte is met 12 centimeter vergroot. In 2015 was de Velsertunnel de tunnel met de meeste sluitingen vanwege te hoge voertuigen, met meer dan 8.600 sluitingen - die veelal 10 - 20 minuten duurden. Tevens is overgegaan van dwarsventilatie op langsventilatie.

In 2016 is de tunnel 9 maanden lang volledig afgesloten voor het verkeer.[2] De afsluiting begon op 15 april 2016. Er zijn tijdelijke calamiteitenbogen aangelegd in de knooppunten Velsen en Beverwijk, tevens was de capaciteit van de Wijkertunnel tijdelijk uitgebreid tot 2x3 rijstroken.[3] De tunnel heropende weer op 16 januari 2017.[4]

Verkeersintensiteiten

In 1990 maakten dagelijks 80.600 voertuigen van de Velsertunnel gebruik.[5] De Wijkertunnel was destijds nog niet voltooid. In 2001 reden dagelijks 60.200 voertuigen door de Velsertunnel,[6] wat geleidelijk weer stijgt naar 64.300 voertuigen in 2006[7] en 65.700 voertuigen in 2010.[8] De Velsertunnel blijft cruciaal voor de bereikbaarheid van de regio Zuid-Kennemerland/IJmond. De tunnel had in 2010 zelfs een hogere intensiteit dan de iets oostelijker gelegen Wijkertunnel.

Referenties

  1. dossier A22 op autosnelwegen.nl
  2. Velsertunnel in 2016 negen maanden dicht voor renovatie rws.nl
  3. A22: renovatie Velsertunnel | rws.nl
  4. Velsertunnel maandag 16 januari weer open | rijkswaterstaat.nl
  5. INWEVA 1990
  6. INWEVA 2002
  7. INWEVA 2006
  8. applicatie MTR+
Bruggen en tunnels in de regio Amsterdam

AmsterdamsebrugCoentunnelGaasperdammertunnelIJtunnelKeizer KareltunnelMichiel de RuijtertunnelMuiderbrugTweede MuiderbrugPiet HeintunnelRozenoordbrugSpaarndammertunnel

BetlembrugMuiderbrugSchellingwouderbrugSchinkelbrugSchipholtunnelUyllanderbrugVelsertunnelWaterwolftunnelWeesperbrugWijkertunnelZeeburgerbrugZeeburgertunnelTunnel Zuidas