Verenigd Koninkrijk

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of the United Kingdom.svg
United Kingdom
Verenigd Koninkrijk.png
Hoofdstad London
Oppervlakte 244.820 km²
Inwonertal 63.705.000
Lengte wegennet 398.350 km
Lengte snelwegennet 3.236 km[1]
Eerste snelweg 1958
Benaming snelweg Motorway
Verkeer rijdt links
Nummerplaatcode GB

Het Verenigd Koninkrijk is een land in West-Europa. Het land ligt op een aantal eilanden in de Atlantische Oceaan. Het land is bijna 6 keer zo groot als Nederland en telt ruim 63 miljoen inwoners. De hoofdstad is London.

Inleiding

Het Verenigd Koninkrijk ligt in het westen van Europa op een eilandengroep. Het land heeft één landgrens met een ander land, namelijk Ierland. Er zijn zeegrenzen met bijvoorbeeld Frankrijk en Nederland. Het land bestaat uit 4 entiteiten, die een "country" genoemd worden, maar niet als volledig onafhankelijke landen beschouwd worden, alhoewel ze soms verregaande autonomie hebben. Dit zijn Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland. Vaak worden deze 4 countries gezien als 4 landen in 1 land. Het Verenigd Koninkrijk heeft een flink aantal overzeese gebiedsdelen, waarvan de meesten kleine eilandjes zijn. Gibraltar is het enige overzeese gebiedsdeel met een landgrens met een ander land, namelijk Spanje. Daarnaast heeft het Verenigd Koninkrijk de controle over twee gebieden op Cyprus.

Het Verenigd Koninkrijk is grotendeels vlak tot heuvelachtig in Engeland, bergachtig in Wales en Schotland tot glooiend in Noord-Ierland. Het hoogste punt is de Ben Nevis in Schotland met 1.344 meter hoogte. Er zijn weinig grote rivieren; de bekendste is de Thames die door London stroomt.

De hoofdstad London ligt in het zuidoosten van het land en heeft een agglomeratie van 10 miljoen inwoners. Andere grote steden zijn Birmingham, Manchester, Liverpool, Glasgow, Leeds, Sheffield en Edinburgh. Er zijn talloze grote steden in het land, met name aan de kust. In het Verenigd Koninkrijk wordt British English gesproken, waarbij de schrijfstijl nogal eens afwijkt van het American English.

Wegennet

Motorways

zie ook Motorway voor het hoofdartikel en Lijst van motorways in het Verenigd Koninkrijk.

Het snelwegennet van het Verenigd Koninkrijk is vrij klein, met circa 3.200 kilometer autosnelweg, fors lager dan in andere grote Europese landen. De snelwegen tellen vrijwel allemaal 2x3 rijstroken of meer, en zijn bijzonder druk, met lange-afstandssnelwegen die consistent verkeersintensiteiten van meer dan 100.000 voertuigen per etmaal hebben. De M25 vormt een 188 kilometer lange ringweg om de hoofdstad London, met daar vanuit een radiaal netwerk van autosnelwegen. Ook in de regio Birmingham, Manchester-Liverpool en Leeds-Sheffield liggen grotere netwerken van autosnelwegen. Schotland, Noord-Ierland en Wales hebben een beperkter snelwegennet. In het noorden van Schotland liggen in het geheel geen snelwegen, evenals in het grootste deel van Wales.

Motorways in het Verenigd Koninkrijk

M1M2M3M4M5M6M6 TollM8M9M11M18M20M23M25M26M27M32M40M42M45M48M49M50M53M54M55M56M57M58M60M61M62M65M66M67M69M73M74M77M80M90M180M181M271M275M602M606M621M876M898

Noord-Ierland: M1M2M3M5M12M22


A-roads

Naast de Motorways is er een vrij omvangrijk netwerk van dual carriageways: A-wegen die vaak over grotere afstanden 2x2 rijstroken tellen, maar gekenmerkt worden door rotondes en het ontbreken van vluchtstroken. Die wegen kunnen derhalve niet als snelweg worden beschouwd. A-wegen die wel als autosnelweg zijn geclassificeerd krijgen de suffix (M), bijvoorbeeld A1 (M). Met name in het oosten van het Verenigd Koninkrijk liggen veel 2x2 A-wegen.

Er was per 1 januari 2013 circa 2.780 kilometer dual carriageway met minimaal 2x2 rijstroken én ongelijkvloerse kruisingen in het Verenigd Koninkrijk.

A-roads in Groot-Brittannië

A1A2A3A4A5A6A7A8A9A10A11A12A13A14A15A16A17A18A19A20A21A22A23A24A25A26A27A28A29A30A31A32A33A34A35A36A37A38A39A40A41A42A43A44A45A46A47A48A49A50A51A52A53A54A55A56A57A58A59A60A61A62A63A64A65A66A67A68A69A70A71A72A73A74A75A76A77A78A79A80A81A82A83A84A85A86A87A88A89A90A91A92A93A94A95A96A97A98A99
A102A127A282A380A404A406A431A477


B & C-roads

Het secundaire wegennet bestaat uit B- en C-wegen, die doorgaans alleen een interlokale functie hebben. Ze zijn soms hoogwaardig uitgebouwd, maar meestal betreft het enkelbaans wegen.

Europese wegen

Alhoewel het Verenigd Koninkrijk onderdeel is van UNECE, die de Europese wegen regelt, worden de E-wegen in het Verenigd Koninkrijk nergens bewegwijzerd. Ze zijn dus puur administratief en onbekend onder de bevolking.

Europese wegen in het Verenigd Koninkrijk

E1E5E13E15E16E18E20E22E24E30E32


Geschiedenis

Voorgeschiedenis

In 1920 werd het wegenfonds opgericht, dat gefinancierd werd door een accijns op voertuigen. Het verkeer begon in de jaren 20 toe te nemen, maar het wegennet was vaak in slechte staat. Na de Eerste Wereldoorlog was de werkloosheid hoog, waarop in de jaren 20 twee maal een programma werd uitgevoerd om de werkloosheid te verlagen door middel van wegenbouw. Tegen 1935 waren 800 kilometer aan bypasses opengesteld, ongeveer de helft van het beoogde aantal bypasses. In 1934 werd de eerste hoogwaardige interstedelijke weg opgeleverd met een scheiding van snel- en langzaam verkeer bij Liverpool. Gedurende de jaren 30 werden de eerste plannen opgesteld voor een snelwegennet en de toenmalige minister van transport bezocht Duitsland om te kijken bij de bouw van de Autobahn. De start van de bouw van de snelwegen werd door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog echter vertraagd. Gedurende de oorlog werden opnieuw plannen gemaakt voor een landelijk snelwegennet. In 1949 werd hiervoor speciale wetgeving doorgevoerd die het verkrijgen van een right of way mogelijk maakte.

Eerste snelwegen

De eerste snelweg van het Verenigd Koninkrijk was de Preston Bypass in 1958, tegenwoordig onderdeel van de M6. Het Verenigd Koninkrijk was hiermee één van de laatste West-Europese landen die zijn eerste autosnelweg bouwde, Nederland en Duitsland waren ruim 20 jaar eerder. De eerste lange-afstandssnelweg die opende was de M1 tussen London en Rugby. De eerste snelwegen waren uniek omdat ze direct vanaf de opening 2x3 rijstroken telden, indertijd voor verkeersintensiteiten van amper 20.000 voertuigen per etmaal. Het bouwen van snelwegen met 2x3 rijstroken bleek een ontwerpstandaard te worden. In 1962 opende de eerste snelweg in Noord-Ierland, de M1.

Highway revolts

Begin jaren 60 werden plannen gemaakt voor stedelijke snelwegen, omdat verwacht werd dat het verkeer explosief zou toenemen en de bereikbaarheid van steden sterk zou verslechteren. Een verslechterde bereikbaarheid, werd geredeneerd, zou de Britse concurrentiepositie benadelen. In 1966 werden de ontwerpstandaarden aangepast om kosten te besparen, door bermen te versmallen en de redresseerstrook langs de middenberm te verwijderen. Dit zou circa 22.000 pond per mijl schelen. Gedurende de jaren 60 werden massaal snelwegen aangelegd, een bouwschema vergelijkbaar met dat in Nederland. In 1972 was de eerste 1.000 mijl (1.609 km) aan autosnelwegen opgeleverd. Lange-afstandssnelwegen werden gedurende de jaren 70 gewoon doorgebouwd, maar de geplande aanleg van stedelijke snelwegen riep regelmatig weerstand vanuit de lokale bevolking op, vergelijkbaar met de Freeway revolts in de Verenigde Staten. Als gevolg van deze weerstand werd serie van 5 ringwegen om de hoofdstad London afgeblazen. Eind jaren 70 nam het bouwtempo sterk af, mede door de oliecrises en een periode die bekend stond als "the troubles", het Noord-Ierse conflict.

Stagnatie

De regering van Margaret Thatcher in 1979 nam een meer pro-wegenpositie aan. Gedurende die periode werden diverse snelwegen verbreed en de M25 rond London voltooid. Tussen 1985 en 1995 nam het wegennet met 24.000 mijl toe, maar het snelwegennet groeide niet zo snel. In 1994 werd door de recessie een flink aantal wegenprojecten geschrapt. De aanleg van de M3 werd fors vertraagd onder druk van hevige protesten. Mede door de extra inpassingseisen stegen de kosten van de snelwegbouw met 50 - 100%, waardoor de overheid minder ruimte kreeg om nieuwe wegen te bouwen, of bestaande te verbreden. De laatste nieuwe snelweg van het Verenigd Koninkrijk was de M3 in Noord-Ierland in 1994. In 1996 was het snelwegennet 2.000 mijl (3.200 kilometer) lang, gezien de bevolkingsdichtheid van het land bijzonder weinig vergeleken met landen als Frankrijk, Duitsland of Italië. Nadat Labour aan de macht kwam in 1997 werden vrijwel alle nog bestaande plannen afgeblazen. Tussen 1980 en 2005 nam het verkeer met 80% toe, terwijl de wegcapaciteit met slechts 10% toenam.

Ontwikkeling snelwegennet

Motorway openingen in het Verenigd Koninkrijk

UK motorway openings.png

Ontwikkeling snelwegennet in het Verenigd Koninkrijk

UK motorway development.png

Tol

Zie ook tolwegen in het Verenigd Koninkrijk.

Het Britse (snel)wegennet is in principe tolvrij, maar voor enkele oeververbindingen wordt wel tol gevraagd, zoals de Severn Crossing en de Dartford Crossing, en tal van lokale bruggen. De enige reguliere lange-afstandstolweg is de M6 Toll bij Birmingham. De wegen in het Verenigd Koninkrijk worden betaald uit belastingen als brandstofaccijns en wegenbelasting. Buitenlandse vrachtwagens betalen sinds 2014 de HGV road user levy.

Verkeersintensiteiten

Over het algemeen zijn de verkeersintensiteiten hoog, ook buiten de steden. Daarentegen zijn hoofdassen in het Britse wegennet met minimaal 2x3 rijstroken uitgebouwd en veelal adequaat om de verkeersintensiteiten op te vangen. In en rond de grote steden zijn de intensiteiten niet bijzonder hoog. Motorways bedienen liggen vrij ver buiten de stedelijke kernen, omdat zij duidelijk zijn gebouwd voor het doorgaande verkeer. De hoogste intensiteit is 210.000 voertuigen per etmaal op de M25 aan de westkant van London. Op andere locaties overstijgen de intensiteiten zelden de 150.000 mvt/etmaal.

Wegbeheer

Het wegbeheer in het Verenigd Koninkrijk is grotendeels gedevolueerd naar de 'constituent countries' (vrij vertaald als constituerend land) van het Verenigd Koninkrijk: Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland. De nationale zaken worden door het Department for Transport afgehandeld, maar veel zaken worden in de constituent countries afgehandeld.

De motorways en A-roads zijn in het beheer van de constituent countries, in Engeland is dat Highways England (voorheen: Highways Agency), in Schotland is dat Transport Scotland.

Maximumsnelheden

wegtype Vmax mph
Znak d42.svg 30 km.png (48 km/h)
Znak d43.svg 60 km.svg (97 km/h) , indien 2x2: 70 km.svg (113 km/h)
Znak D9.svg 70 km.svg (113 km/h)

De limiet van 70 mph geldt op alle wegen buiten de bebouwde kom mits de weg bestaat uit twee rijbanen met ieder ten minste twee rijstroken (dual carriageways).

Sinds 1965 geldt in het Verenigd Koninkrijk een maximumsnelheid van 70 mph (113 km/h) op autosnelwegen. Daarvoor was er geen algemene snelheidslimiet. Eind 1973 en 1974 was een maximumsnelheid van 50 mph (80 km/h) van kracht op autosnelwegen in verband met de oliecrisis. Sinds 1991 geldt 20 mph (32 km/h) op woonstraten. Op 6 april 2015 zijn de maximumsnelheden voor vrachtwagens verhoogd van 40 naar 50 mph op wegen buiten de bebouwde kom en van 50 naar 60 mph op dual carriageways.[2]

Bebouwde kom Buiten de kom Dual carriageway Motorway
Auto's en motoren 30 mph (48 km/h) 60 mph (97 km/h) 70 mph (113 km/h) 70 mph (113 km/h)
Auto's met aanhanger 30 mph (48 km/h) 50 mph (80 km/h) 60 mph (97 km/h) 60 mph (97 km/)
Bussen, vrachtwagens tot 7,5 ton 30 mph (48 km/h) 50 mph (80 km/h) 60 mph (97 km/h) 70 mph (113 km/h)
Vrachtwagens boven 7,5 ton 30 mph (48 km/h) 50 mph (80 km/h) 60 mph (97 km/h) 60 mph (97 km/h)

In vergelijking met de rest van Europa is de maximumsnelheid op autosnelwegen behoorlijk laag. Buiten de bebouwde kom geldt echter 97 km/h, behoorlijk hoog. Zware vrachtwagens mogen in het Verenigd Koninkrijk 97 km/uur op snelwegen, de hoogst toegestane snelheid van Europa. Veel vrachtwagens kunnen deze snelheid echter niet halen in verband met de snelheidsbegrenzer.

Geschiedenis

jaar bibeko bubeko motorway
1865 2 mph 4 mph nvt
1896 14 mph 14 mph nvt
1903 20 mph geen nvt
1931 geen geen nvt
1935 30 mph geen geen
1965 30 mph 70 mph 70 mph
1977 30 mph 60 mph 70 mph

Bewegwijzering

Bewegwijzering op een Primary Route.

De bewegwijzering in het land wijkt op bepaalde punten af van de rest van Europa, in de eerste plaats omdat men links rijdt en de borden daar dus op ingericht zijn, en E-nummers worden niet aangegeven. In Wales wordt ook het Welsh aangegeven, doorgaans in een iets afwijkende kleur, waardoor alle doelen dus twee maal op de bewegwijzering staan. De keuze van de control cities is doorgaans helder, maar vaak wat te geregionaliseerd, lange-afstandsdoelen staan niet altijd aangegeven waar men dat zou verwachten.

Motorways

Motorways hebben blauwe borden met witte letters. Wegnummers worden in platte tekst aangegeven, dus niet met een schildje of in een kader. Daarnaast worden regelmatig windrichtingen aangegeven zoals "The North" en "The South", of gebieden zoals "The Midlands" of "Wales". Portaalborden zijn redelijk uniek omdat de borden in verschillende groottes zijn uitgevoerd en de overgebleven vlakken een grijze achtergrond krijgen. Pijlen staan niet op de borden, maar hangen lager eronder, meestal met Motorway Traffic Management matrixborden ertussen. Hierdoor krijgen portaalborden een bijzonder lomp uiterlijk. De bewegwijzering is echter wel consistent. Vorkborden hebben geen hartkoppijl, maar enkel een punt en wijzen uiteraard naar links. Het lettertype is het "Transport" lettertype en is in gewoonschrift, dus niet in kapitalen. Alleen windrichtingen worden in kapitalen geschreven. Afritnummers staan in een zwart vak, en zijn derhalve makkelijk te onderscheiden.

Primary Routes

De bewegwijzering op Primary Routes (niet-snelwegen) bestaat uit groene borden met witte en gele wegnummers, met witte tekst. Verwijzingen naar Motorways worden in een blauw kader aangegeven, er is dus kleuronderscheid vanaf het onderliggend wegennet naar de snelweg, maar niet andersom. Indirecte verwijzingen worden tussen haakjes aangegeven, bijvoorbeeld "(A23)". De bewegwijzering is over het algemeen vrij duidelijk. Primary Routes verbinden Primary Destinations met elkaar.

Non-Primary Routes

Lokale bewegwijzering, in het Engels en Schots-Gaelisch.

Lokale wegen hebben witte borden met zwarte letters, die men vooral op het platteland en in stedelijke gebieden ziet. Handwijzers zijn vergelijkbaar met die van bijvoorbeeld Israël.

Wegnummering

Er zijn twee wegnummeringssytemen in het Verenigd Koninkrijk, een geïntegreerd systeem in Engeland, Wales en Schotland en een apart systeem in Noord-Ierland. De snelwegen zijn Motorways en hebben het prefix M. Daarna is het wegennet opgedeeld in A, B en C-wegen, aflopend in belangrijkheid. A-wegen die motorwaystandaarden hebben krijgen de suffix (M), bijvoorbeeld A1(M).

Autobelastingen

Zoals in de meeste landen, zijn er diverse manieren om het autobezit- en gebruik te belasten in het Verenigd Koninkrijk. Tolwegen komen weinig voor, maar er zijn wel congestiezones in London en Durham. Wat opvalt is dat in gebruiksbelastingen geen onderscheid (meer) wordt gemaakt tussen benzine en diesel. Diesel is in het Verenigd Koninkrijk duurder dan Nederland, benzine is goedkoper. Ongeveer 1/19e deel van de autobelastingen vloeit terug naar het onderhoud en de uitbreiding het hoofdwegennet.[3]

Brandstofaccijns

In het Verenigd Koninkrijk is een vast bedrag per 1000 m³ brandstof, dat als accijns afgedragen moet worden. Dit was 0.5419 GBP voor zowel diesel als benzine[4]. Hieroverheen komt nog de btw, VAT (Value-added tax) in het Verenigd Koninkrijk genoemd. Dit was circa € 0,65 per liter in 2010, iets lager dan in Nederland. De btw in het land is 15%. In 2009 was de inkomsten uit brandstofaccijns in het Verenigd Koninkrijk 25,9 miljard GBP, ongeveer € 34,9 miljard.

Belasting motorvoertuigen

Er wordt een jaarlijkse wegenbelasting geheven, voor 2001 gebeurde dat op basis van motorinhoud, maar daarna op basis van uitstoot van CO2, in een aantal klassen van A t/m M. Voertuigen tot 100 gram per kilometer zijn vrijgesteld. Voor 2007 werd onderscheid gemaakt naar diesel en benzine. Voor auto's die veel uitstoten is de belasting tussen 2007 en 2010 verdubbeld. Een voertuig dat 150 g/km uitstoot betaalt 145 pond per jaar.[5] In 2014 waren de inkomsten voor de Britse overheid 5,8 miljard GBP.

Congestion Charge

Sinds 2002 moet in Durham en sinds 2003 in London een vaste congestieheffing worden betaald, in London is dat 11,50 GBP per dag. De bedoeling was om de files te doen afnemen, maar het effect is binnen enkele jaren weggeëbt. Met name buiten de spits is het verkeersaanbod verwaarloosbaar lager. De Dartford Crossing ten oosten van London is een tolbrug/tunnel, die in 2003 afbetaald was. Om het verkeersaanbod laag te houden, is de tol echter in stand gebleven. Sinds 2014 is dit de elektronische 'Dart Charge'.

Registratiebelasting

In 2008 gold een registratiebelasting van 55 pond voor de eerste registratie van een voertuig[6].

Tolwegen

Er zijn een beperkt aantal tolwegen in het Verenigd Koninkrijk, doorgaans oeververbindingen. De enige reguliere tolweg is de M6 Toll bij Birmingham. Door de jaren heen zijn er voorstellen geweest om een landelijk tolsysteem in te voeren. Vrachtwagens betalen de HGV road user levy.

Vergelijking met Nederland

In vergelijking met Nederland is het autorijden in het Verenigd Koninkrijk aanzienlijk goedkoper, er is geen BPM, een fors lagere motorrijtuigenbelasting en benzineprijzen die iets lager liggen dan in Nederland. Wel zijn forenzen naar Central London duur uit, bij 250 werkdagen per jaar moet men 2.000 pond afdragen.

Modal split

Aandeel in reizigerskilometers in 2010.[7]

Modaliteit aandeel
Auto 84,7%
Trein 8,2%
Lokaal OV* 7,1%

Aantal reizigerskilometers in 2010 (omgerekend vanuit mijlen).

Modaliteit reizigerskm
Auto 524,6 mld
Trein 50,5 mld
Lokaal OV* 44,2 mld

* inclusief Bus in London, Other local bus, Non-local bus, London Underground en Surface Rail.

Verkeersveiligheid

jaar verkeersdoden
2010 1.905
2011 1.960
2012 1.802
2013 1.769
2014 1.807
2015 1.854
2016 1.878

In 2010 vielen 31 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners in het Verenigd Koninkrijk, een daling van 47 procent ten opzichte van het jaar 2001. Het Verenigd Koninkrijk behoorde daarmee tot de top 3 meest verkeersveilige landen in de Europese Unie.[8] Sinds 2010 is het aantal verkeersdoden echter weinig meer gedaald. In 2015 vielen 29 verkeersdoden per 1 miljoen inwoners, waarmee het land tot de top 3 veiligste landen van de EU behoort.[9] Het aantal verkeersdoden per 1 miljoen inwoners ligt ook wezenlijk lager dan de andere grote landen in Europa, zoals Duitsland, Frankrijk en Italië.

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. HGV speed limits on dual carriageways | gov.uk
  3. Roads and Traffic Summary | gov.uk
  4. Hydrocarbon oil duty op Wikipedia
  5. Vehicle tax rate tables | gov.uk
  6. Vehicle First Registration Fee (Wikipedia)
  7. Department for Transport statistics p25 | dft.gov.uk
  8. Verkeersveiligheid: aantal verkeersdoden EU met 11% gedaald in 2010 | europa.eu
  9. 10th Annual Road Safety Performance Index (PIN) Report | etsc.eu
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden