Vilnius

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Het centrum van Vilnius.

Vilnius is de hoofdstad en grootste stad van Litouwen, met 535.000 inwoners (2011) en een agglomeratie van 838.000 inwoners.

Inleiding

Vilnius is gelegen in het zuidoosten van Litouwen, niet ver van de grens met Wit-Rusland. Vilnius heeft een bewogen geschiedenis en heeft in diverse landen gelegen, zoals Polen (als Wilno), het Russische Rijk (als Vilna) en de Sovjetunie (als Vilnius). Sinds 1991 is het de hoofdstad van Litouwen. Vilnius was al vroeg een grotere stad, met rond 1880 een inwonertal van circa 100.000. Het inwonertal is twee maal sterk gereduceerd, tijdens de Eerste en Tweede wereldoorlog. Het inwonertal bereikte een piek van 576.000 inwoners in 1989, om daarna licht te dalen, alhoewel de teruggang niet zo sterk was als in bijvoorbeeld Rīga. In Vilnius wonen relatief veel Polen en Russen.

Vilnius is gelegen in het district Vilnius, dat beduidend groter is dan de stad zelf en grote stukken platteland omvat. In de regio zijn veel bossen, alhoewel de bossen niet zeer dicht zijn, er zijn veel open gebieden. De stad is gelegen aan de rivieren Vilnia (waar de naam vanaf geleid is) en Neris, die in Vilnius samenkomen. Vilnius ligt vrijwel op het geografische centrum van Europa. Het is de grootste stad in de Baltische Staten die niet in de nabijheid van zee ligt. Vilnius heeft veel groen, van de oppervlakte van 402 km² is ruim 70% onbebouwd. Vilnius heeft een toeristisch historisch centrum en een modern zakencentrum daarnaast. Zoals alle post-communistische steden heeft Vilnius veel flatwijken. Industrie vindt men voornamelijk in het zuidwesten en noordoosten van de stad. Vrijstaande woningen vindt men in groten getale aan de randen van de stad, met name ten oosten en noordwesten van Vilnius. Desondanks zijn flatwijken dominant in het straatbeeld, behalve rond het centrum.

Vilnius is het economische centrum van Litouwen, met 15% van de inwoners en 40% van het bnp. De economie is voornamelijk gebaseerd op diensten, er is weinig industrie in Vilnius, en de meeste industrie is vrij licht, zoals transport, logistiek en voedselvoorziening. Zware industrie is er nauwelijks in Vilnius. Vilnius is veruit de welvarendste stad van Litouwen, het inkomen ligt op 154% van het nationaal gemiddelde. Het gemiddelde bruto salaris in de regio Vilnius bedraagt zo'n € 800,- per maand.

Wegennet

Vilnius heeft geen echt snelwegennet, maar wel een relatief goed uitgebouwd onderliggend wegennet, feitelijk het beste stedelijke wegennet van alle grote Baltische steden. De A1 begint in Vilnius en is de snelweg naar Kaunas. De A2 begint eveneens in Vilnius en loopt naar Panevėžys en is ook een snelweg. Andere A-wegen die in Vilnius beginnen zijn geen snelwegen, zoals de A3 naar Minsk en de A15 naar Lida. De A4 verloopt naar Hrodna, de A14 naar Utena en de A16 naar Marijampolė.

Vilnius is vooral van belang als knooppunt voor verkeer van en naar de stad zelf, er rijdt relatief weinig doorgaand verkeer naar andere landen, alhoewel de verbinding Minsk - Kaliningrad / Klaipėda nog wel van belang is. De westelijker gelegen stad Kaunas is een belangrijker knooppunt, met name voor noord-zuidverkeer en verkeer naar Rusland.

De belangrijkste stadswegen van Vilnius hebben een afwisseling van verkeerslichten en ongelijkvloerse kruisingen op drukke kruispunten. Sommige kruispunten zijn deels ongelijkvloers. Voor doorgaand verkeer is er de Vilnius Southern Bypass en de Vilnius Western Bypass. De breedste wegen tellen tot 8 rijstroken. In Vilnius zijn met name de noord-zuidverbindingen relatief goed uitgebouwd. In het centrum is een tunnel onder het zakencentrum, met enkele wolkenkrabbers er bovenop. De meeste buitenwijken zijn wat minder goed ontsloten, vaak via tweestrooks wegen met tegenverkeer.

Geschiedenis

De Baltische Staten waren ten tijde van de Sovjetunie relatief goed af, investeringen waren relatief hoog, en de meeste hoogwaardige infrastructuur van Vilnius is al in de communistische tijd aangelegd. Nadat Litouwen in 1991 onafhankelijk werd, waren de investeringen in het wegennet relatief laag. Met name na 2005 is het wegennet verbeterd, met de completering van de Vilnius Southern Bypass in 2009 en het begin van de Vilnius Western Bypass in 2011. De westelijke bypass werd in 2016 voltooid.

Toekomst

Er zijn geen grote wegenprojecten in Vilnius gepland. De aanleg van een volledige ringweg of nieuwe snelwegen wordt niet voorzien.

Referenties