Wit-Rusland

Uit Wegenwiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Flag of Belarus.svg
Беларусь - Belarus
Wit-Rusland.png
Hoofdstad Minsk
Oppervlakte 207.600 km²
Inwonertal 9.468.000
Lengte wegennet 93.055 km
Lengte snelwegennet 1.064 km[1]
Eerste snelweg 1963
Benaming snelweg Avtomagistral
Verkeer rijdt rechts
Nummerplaatcode BY

Wit-Rusland of Belarus (Беларусь) is een land in Oost-Europa. Het land telt 9,4 miljoen inwoners op een oppervlakte van 207.600 km², 5 maal zo groot als Nederland. De hoofdstad is Minsk. De kentekenafkorting is BY.

Inleiding

Geografie

Wit-Rusland is een binnengesloten land, het ligt niet aan zee. Het land grenst kloksgewijs aan Rusland, Oekraïne, Polen, Litouwen en Letland. Het land meet maximaal 650 kilometer van west naar oost en 560 kilometer van noord naar zuid. Wit-Rusland is gelegen in het Europees laagland, met weinig hoogteverschillen. Grote delen van het land zijn bebost. Diverse belangrijke riveren stromen door het land, zoals de Dniepr, Pripyat, Westelijke Dvina en Bug. Het land heeft tevens een aantal meren.

Wit-Rusland heeft een vochtig landklimaat, met warme zomers en koude winters. De gemiddelde maximumtemperatuur is 24 °C in de zomer en de gemiddelde minimumtemperatuur is -7 °C in de winter. Vanwege het landklimaat zijn er echter grotere extremen, met in Minsk maximaal 35 °C in de zomer en -39 °C in de winter. De neerslag is met 690 mm wat hoger dan in de westelijke buurlanden.

Economie

Wit-Rusland is het enige land in Europa dat nog een economie heeft naar Sovjet-model, dat sinds de onafhankelijkheid in 1991 weinig veranderd is. Er is zware industrie en maakindustrie, waaronder machinebouw. Ongeveer een kwart van de bevolking werkt in fabrieken. De werkloosheid is volgens officiële statistieken erg laag. Wit-Rusland is relatief ontwikkeld vergeleken met buurland Oekraïne. Het land betaalt met de Wit-Russische roebel (BYR). Het land heeft naast bosbouw weinig grondstoffen en importeert dit grotendeels uit Rusland. Wit-Rusland is lid van een douane-unie met Rusland en Kazachstan.

Demografie

Het inwonertal van Wit-Rusland piekte op 10,5 miljoen inwoners in 1989, en daalt sindsdien, alhoewel de daling niet zo sterk is als in de Baltische staten en Oekraïne. Na onafhankelijkheid daalde het aantal Russische inwoners met ongeveer een derde. Het inwonertal daalt voornamelijk op het platteland. Het overgrote deel van de bevolking bestaat uit Wit-Russen, die 84% uitmaken. Russen zijn de tweede groep met 8%, gevolgd door Polen met 3%. Ondanks dat Wit-Russen etnisch gezien een grote meerderheid vormen, is de meest gesproken taal het Russisch. Ongeveer 70% van de inwoners spreekt Russisch als moedertaal.

De naam 'Wit-Rusland' ontstond vanuit de regio Roethenië (Ruthenia) of Rus' (Белая Русь - Belaya Rus'). In de meeste talen wordt het land 'Belarus' genoemd, alleen het Duits en Nederlands houden de letterlijke vertaling 'Wit' Rusland aan. De naam Wit-Rusland heeft dus minder met Rusland te maken het suggereert. De Nederlandse overheid spreekt van 'Belarus'.

Geschiedenis

Het huidige Wit-Rusland behoorde lange tijd tot het Pools-Litouwse gemenebest. In 1795 werd het gemenebest opgesplitst in een Russisch, Pruisisch en Oostenrijks deel. Het land werd ongeveer voor de helft tot Pruisen en de helft tot het Russische Rijk opgedeeld. Na de Eerste Wereldoorlog bestond het westen van Wit-Rusland uit de Tweede Poolse republiek, en het oosten uit de Sovjetunie. Na de Tweede Wereldoorlog werd Polen geheel westwaarts opgeschoven. Voormalig Oost-Polen werd onderdeel van de Sovjetunie, waar binnen de Socialistische Sovjetrepubliek Belarus gecreëerd werd. In 1991 viel de Sovjetunie uiteen, waarbij Wit-Rusland voor het eerst in de huidige vorm een onafhankelijk land werd.

Na onafhankelijkheid was Wit-Rusland het enige post-communistische land dat een Sovjetmodel hanteerde. Sinds 1994 wordt Wit-Rusland geregeerd door president Lukashenko. Wit-Rusland wordt sindsdien als de 'laatste dictatuur van Europa' beschouwd.

Wegennet

Wit-Rusland is een belangrijk doorvoerland, wat zich uit in het feit dat de M1 van Brest tot de grens met Rusland uitgebouwd is als snelweg. Daarnaast zijn er her en der korte snelwegen rondom grote steden en rondom de hoofdstad Minsk ligt een volledige ringsnelweg met minimaal 2x3 rijstroken. Buiten de hoofdstad Minsk is er weinig verkeer, daar het platteland dunbevolkt is. De grote doorgaande wegen verkeren doorgaans in goede staat. Rondom de meeste grotere steden liggen ruime rondwegen, zoals dat overal in de voormalige Sovjet-unie gebruikelijk was.

Autosnelwegen

De M-wegen van Wit-Rusland.

In Wit-Rusland ligt 987 kilometer autosnelweg, aanzienlijk meer dan de meeste buurlanden. De meeste autosnelwegen zijn van goede kwaliteit, maar hebben soms wat substandaard elementen in het wegontwerp. De M1 is de langste snelweg, over 611 kilometer. Daarnaast zijn delen van de meeste radiale wegen van Minsk een autosnelweg, zoals de M2, M3, M4, M5, M6, R1 en R23. De M9 is de ring Minsk en is tevens een autosnelweg. De M8 is bij Orsha kortstondig een autosnelweg, evenals de M6 bij Grodno. Bij Polack in het noorden ligt de R20 als korte autosnelweg. Rondom Minsk zijn een aantal autosnelwegen met 2x3 rijstroken uitgebouwd, zoals de gehele M9, een deel van de M4 en de gehele R1. Erg druk is het verkeer niet. Alleen rondom Minsk kan het wat drukker zijn. Een snelweg wordt in Wit-Rusland met diverse termen aangeduid, waaronder аўтастрады (autostrady). Dit lijkt op het Pools. Russische en Wit-Russische termen worden vaak door elkaar gebruikt, Автодороги (Avtodorogi) is ook een gangbare term.

Rondom grote steden liggen vaak ongelijkvloerse rondwegen, zoals bij Vitebsk, Orsha, Brest, Mogilev, Grodno en Gomel. Deze worden niet als autosnelweg beschouwd, omdat ze vrijwel altijd 1x2 rijstroken tellen. Ook zijn er rondom grotere steden 2x2-delen die niet als autosnelweg worden beschouwd vanwege de aanwezigheid van ongeregelde kruispunten en zebrapaden.

Tol

Zie ook Tolwegen in Wit-Rusland.

Op een aantal wegen wordt tol geheven, voor de meeste reizigers uit zich dat het meest op de M1 die vanaf Brest via Minsk naar de grens met Rusland loopt. Sinds 1 juli 2013 is een volledig elektronisch tolsysteem met een transponder (OBU) ingevoerd, welke het eerst toegepast is op de autosnelweg M1 tussen Brest en de Russische grens. Later wil men ook op andere autosnelwegen en hoofdwegen elektronische tol invoeren.[2][3] Alle voertuigen moeten tol betalen via de transponder, behalve voertuigen die in landen Wit-Rusland, Rusland of Kazachstan zijn geregistreerd.

Republikeinse wegen

Het secundaire hoofdwegennet van Wit-Rusland wordt gevormd door de republikeinse wegen, die de prefix 'R' (Cyrillisch: Р) hebben. De wegnummering loopt van de R1 t/m R151. Sommige R-wegen zijn als autosnelweg uitgevoerd. De R-wegen ontsluiten alle plaatsen van enig belang.

republikeinse wegen in Wit-Rusland

R1 BY.svg R2 BY.svg R3 BY.svg R4 BY.svg R5 BY.svg R6 BY.svg R7 BY.svg R8 BY.svg R9 BY.svg R10 BY.svg R11 BY.svg R12 BY.svg R13 BY.svg R14 BY.svg R15 BY.svg R16 BY.svg R17 BY.svg R18 BY.svg R19 BY.svg R20 BY.svg R21 BY.svg R22 BY.svg R23 BY.svg R24 BY.svg R25 BY.svg R26 BY.svg R27 BY.svg R28 BY.svg R29 BY.svg R30 BY.svg R31 BY.svg R32 BY.svg R33 BY.svg R34 BY.svg R35 BY.svg R36 BY.svg R37 BY.svg R38 BY.svg R39 BY.svg R40 BY.svg R41 BY.svg R42 BY.svg R43 BY.svg R44 BY.svg R45 BY.svg R46 BY.svg R47 BY.svg R48 BY.svg R49 BY.svg R50 BY.svg R51 BY.svg R52 BY.svg R53 BY.svg R54 BY.svg R55 BY.svg R56 BY.svg R57 BY.svg R58 BY.svg R59 BY.svg R60 BY.svg R61 BY.svg R62 BY.svg R63 BY.svg R64 BY.svg R65 BY.svg R66 BY.svg R67 BY.svg R68 BY.svg R69 BY.svg R70 BY.svg R71 BY.svg R72 BY.svg R73 BY.svg R74 BY.svg R75 BY.svg R76 BY.svg R77 BY.svg R78 BY.svg R79 BY.svg R80 BY.svg R81 BY.svg R82 BY.svg R83 BY.svg R84 BY.svg R85 BY.svg R86 BY.svg R87 BY.svg R88 BY.svg R89 BY.svg R90 BY.svg R91 BY.svg R92 BY.svg R93 BY.svg R94 BY.svg R95 BY.svg R96 BY.svg R97 BY.svg R98 BY.svg R99 BY.svg R100 BY.svg


Lokale wegen

Het tertaire wegennet wordt gevormd door de lokale wegen, die de prefix 'N' (Cyrillisch: Н) hebben. Deze wegnummers zijn 4-cijferig en worden waarschijnlijk niet of nauwelijks aangegeven. Gezien de dichtheid van de R-wegen hebben de N-wegen een zeer secundair belang en ontsluiten ze alleen kleine dorpjes en plattelandsgebieden.

Wegbeheer

De Wit-Russische wegen worden beheerd door BelAvtoDor,[4] een afkorting voor Belorusskie Avtomobilnye Dorogi, vertaald Wit-Russische automobielwegen. Voor de Russische revolutie werd het wegbeheer uitgevoerd door het ministerie van spoorwegen. Na 1917 werden twee departementen opgezet, de Упрдоротделов (Uprdorotdelov) en ГУМТов (GUMTov). In 1922 werden deze departementen samengevoegd tot Дорбелотдел (Dorbelotdel). Vanaf 1928 heette dit de Главдортранс (Glavdortrans), en begon men pas echt met de aanleg van wegen in Wit-Rusland, wat destijds tot de Sovjet-unie behoorde. In augustus 1935 werd dit departement weer opgesplitst in een departement voor hoofdwegen, en voor lokale wegen. Tussen 1941 en 1944 werd een groot deel van het wegennet door de Tweede Wereldoorlog verwoest. Vanaf 1973 begon men met het uitvoeren van wegenprojecten van hogere standaard, meerstrooks wegen en ongelijkvloerse kruisingen. Wit-Rusland had destijds 41.709 kilometer weg, waarvan 26.572 kilometer verhard was. Eind 1996 was dit aantal gegroeid naar 50.833 kilometer verharde weg. Sinds de val van de Sovjet-unie in 1991 behoort Wit-Rusland tot de landen met het best ontwikkelde wegennet, zeker vergeleken met buurland Oekraïne, en in de jaren 90 ook met Polen. Sindsdien worden de wegen goed onderhouden.

Autowegen in Wit-Rusland

M1 BY.png M2 BY.png M3 BY.png M4 BY.png M5 BY.png M6 BY.png M7 BY.png M8 BY.png M9 BY.png M10 BY.png M11 BY.png M12 BY.png M14 BY.png


Grenzen

Wit-Rusland heeft sinds 1 april 2011 een douane-unie met Rusland.[5] Dit betekent dat de grenscontroles zijn opgeheven, vergelijkbaar met het Schengengebied. Wit-Rusland heeft nog grenscontroles met Oekraïne en de EU-lidstaten Polen, Letland en Litouwen. De grenscontroles zijn behoorlijk streng en vergen meestal enkele uren voor personenverkeer tot bijna een etmaal voor vrachtverkeer. Daarna kan men in principe zonder verdere grenscontroles doorrijden tot de grens met China, aangezien Kazachstan vanaf 1 juli 2011 ook binnen de douane-unie valt. De grensfaciliteiten met EU-lidstaten zijn in recente jaren gemoderniseerd, met name de grensovergang Kukuryki met Polen, vlakbij Brest.

Europese wegen

Europese wegen in Wit-Rusland

E28E30E85E95E271


Bewegwijzering

De bewegwijzering is gelijk aan die in Rusland, met blauwe borden en witte letters. Wegnummers worden met witte letters in een rood vak aangegeven, met een prefix (M of P). De P is Cyrillisch voor R, maar wordt naar het latijnse schrift vaak gewoon als P vertaald. Er wordt geen kleuronderscheid gemaakt onder wegnummers, behalve voor Europawegen, die in het groen zijn. De bewegwijzering is redelijk, maar kennis van het Cyrillisch is vereist daar een Engelse vertaling slechts sporadisch en zeker niet consequent wordt toegepast.

Wegnummering

Na de val van de Sovjet-unie heeft Wit-Rusland in 1991 een eigen wegnummering geïntroduceerd. De belangrijkste transitroute, de M1, heeft daarbij het oude nummer behouden. De andere wegen zijn wel hernummerd. De M-wegen lopen van M1 t/m M12 plus M14, waarbij de M9 de ring van Minsk is, beter bekend als MKAD. Er wordt nummeringstechnisch geen onderscheid gemaakt naar autosnelwegen en niet-autosnelwegen, alhoewel het aantal snelwegen met een R-nummer (P) beperkt is. Niet alle M-wegen zijn automatisch autosnelwegen.

De meeste M-wegen stralen vanuit Minsk uit, zoals de M2, M3, M4, M5, M6 en M7. De M1 vormt de transitroute en een bypass net buiten Minsk. De M8 vormt een noord-zuidroute door de oostelijke helft van het land en de M9 is de ring van Minsk. De M10 is een oost-westroute door het zuiden van het land, de M11 en M12 zijn minder belangrijke wegen in het westen van Wit-Rusland.

De R-wegen (weergegeven als P) hebben 1 tot 3 cijfers en zijn nationaal genummerd. Eén R-nummer komt dus maar één keer voor in het land. Enkele oude Sovjet M-wegen hebben een R-prefix gekregen, zoals de oude M7 die de R23 werd. Op de Russische wikipedia is een volledige lijst met M- en R-nummers opgenomen.[6]

Referenties

  1. stand 01-01-2017
  2. Toll Roads Expected in Belarus | telegraf.by
  3. BelToll trademark for Belarusian road toll system | news.belta.by
  4. site Belavtodor
  5. No more transport control on Belarus-Russia border | law.by
  6. Автомобильные дороги Белоруссии (nummering)
Wegen van Europa

AlbaniëAndorraArmeniëAzerbeidzjanBelgiëBosnië-HerzegovinaBulgarijeCyprusDenemarkenDuitslandEstlandFinlandFrankrijkGeorgiëGriekenlandHongarijeIerlandIJslandItaliëKazachstanKosovoKroatiëLetlandLiechtensteinLitouwenLuxemburgMacedoniëMaltaMoldaviëMonacoMontenegroNederlandNoorwegenOekraïneOostenrijkPolenPortugalRoemeniëRuslandSan MarinoServiëSloveniëSlowakijeSpanjeTsjechiëTurkijeVaticaanstadVerenigd KoninkrijkWit-RuslandZwedenZwitserland

in cursief landen die deels in Europa liggen of met Europa geassocieerd worden