Zandhazenbrug

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Zandhazenbrug
NLA001.svg
Zandhazenbrug oktober 2017.jpg
Overspant A1
Rijstroken 2x5 + 2-strooks wisselbaan
Totale lengte 255 meter
Hoofdoverspanning 255 meter
Hoogte brugdek
Openstelling 26-08-2016
Verkeersintensiteit 219.100 mvt/etmaal
Locatie kaart
De Zandhazenbrug in mei 2017.

De Zandhazenbrug is een viaduct in de vorm van een boogbrug over de A1 bij Muiderberg. De A1 kruist hier de spoorlijn Weesp - Lelystad onderlangs.

Naamgeving

Het viaduct is vernoemd naar de oude bijnaam van de inwoners van Muiderberg. Deze werden zandhazen genoemd. Ondanks dat het dorp in vroeger tijden aan de Zuiderzee lag had het geen vissersvloot, de inwoners waren landarbeiders. Het dorp is gebouwd op een zandrug.

Kenmerken

De Zandhazenbrug is feitelijk een viaduct die vanwege de lange overspanning over de A1 is gebouwd als boogbrug. Het viaduct is 255 meter lang, 17 meter breed en het hoogste punt van de boog bevindt zich op 55 meter hoogte. De brug weegt 8400 ton en is een volledig stalen constructie. Over het viaduct loopt de spoorlijn Weesp - Lelystad, de zogeheten Flevolijn. Deze spoorlijn is geëlektrificeerd en is uitgevoerd als dubbelspoor. De spoorstaven zijn op het viaduct in beton gelegd. Onder het viaduct loopt de snelweg A1 die ter plaatse 2x5 rijstroken telt en een tweestrooks wisselbaan. Direct ten oosten ligt het knooppunt Muiderberg. De rijbaansplitsing van de A1 naar de A6 begint onder het spoorviaduct. De boogbrug is vanwege zijn omvang op geruime afstand te zien.

Geschiedenis

Rijksweg 1 ter hoogte van knooppunt Muiderberg opende in 1955 met één rijbaan. In 1958 volgde de tweede rijbaan waarmee rijksweg 1 vanaf dat moment 2x2 rijstroken telde. In 1977 volgde de verbreding van de A1 naar 2x3 rijstroken en de openstelling van knooppunt Muiderberg met de A6. Oorspronkelijk was een directe doortrekking van de A6 gepland richting knooppunt Holendrecht. Dit stuitte op veel verzet bij milieuorganisaties en omwonenden vanwege de nabijheid van het Naardermeer. In 2008 werd uiteindelijk de oplossing gevonden in een grootschalige verbreding van de A1, A6 en A9 onder de projectnaam Schiphol-Amsterdam-Almere. De A1 tussen de knooppunten Muiderberg en Diemen zou hierbij gestroomlijnd worden om het doorgaande verkeer van de A6 naar de A9 en andersom het beste te faciliteren. De uitvoering van het deelproject waar de A1 toe behoorde startte in 2013. Voor de verbreding moesten diverse viaducten vervangen worden waaronder het spoorviaduct bij Muiderberg. Het deel van de Flevolijn tussen Weesp en Almere werd in 1987 opengesteld. Het oorspronkelijke viaduct bestond uit een overspanning met middenpijlers en vier velden. Vanwege de verbreding moest het oude viaduct, dat ook te kort was, worden vervangen door een viaduct die de snelweg in één keer kon overspannen. De Flevolijn kruist de A1 onder een hoek waardoor de overspanning in totaal 255 meter zou worden.

Luchtfoto knooppunt Muiderberg met rechts het oude spoorviaduct

De komst van het viaduct ging niet zonder slag of stoot. Omwonenden uit het naastgelegen gehucht Hakkelaarsbrug waren van mening dat de boog van het nieuwe viaduct het uitzicht zou verpesten en dat het nieuwe stalen viaduct meer geluidsoverlast zou gaan opleveren[1].

De boogbrug is ontworpen door Zwarts & Jansma Architecten in samenwerking met Iv-Infra, geluidspecialist Peutz, het Belgische metaalconstructiebedrijf Buyck en transporteur Sarens. De brug werd tussen 2014 en mei 2016 op een werkplek naast de A1 in elkaar gezet en op vrijdagavond 6 mei 2016 boven de A1 geplaatst[2]. Voor deze monsterklus moest een speciale rijbaan aangelegd worden om de 8400 ton wegende constructie eerst over de A1 heen te rijden en vervolgens op de brughoofden te plaatsen. Gedurende deze klus werd de A1 afgesloten van vanaf acht uur 's avonds tot de volgende middag twaalf uur[3]. Deze grote operatie was die vrijdagavond via een livestrem te volgen [4][5].

Tijdens een afsluiting van de A1 in het weekend van 20/21 augustus 2016 is het oude spoorviaduct gesloopt en de boogbrug op zijn huidige plek geschoven. De buitendienststelling van het spoor duurde langer in verband met het aansluiten van het bestaande spoor en bovenleiding op de nieuwe brug en werkzaamheden bij Almere die tegelijkertijd werden uitgevoerd. ProRail die nauw betrokken was bij de bouw en plaatsing is sinds de ingebruikname eigenaar en beheerder van de brug. Op vrijdagmiddag 26 augustus 2016 reed de eerste trein over het nieuwe viaduct.

Verkeersintensiteiten

Ter hoogte van het spoorviaduct reden in 2014 gemiddeld 184.400 voertuigen per etmaal. In 2018 reden dagelijks 219.100 voertuigen onder de brug door.

Referenties