Hoofdmenu openen
A-66.svg
ES A-66 map.png
A-66
Begin Gijón
Einde Sevilla
Lengte 730 km

De A-66 of Autovía Ruta de la Plata is een autovía in Spanje, die vanaf de Spaanse noordkust bij Gijón helemaal naar Sevilla in Andalucía verloopt. De autosnelweg is met 730 kilometer één van de langste in Spanje. Het tolvrije gedeelte wordt in het Cantabrische Gebergte onderbroken door de tolweg AP-66, de gehele 'route 66' is 809 kilometer lang.

De A-66 vormt een noord-zuidverbinding en voert langs een aantal van de grotere steden in westelijk Spanje. De weg begint even ten westen van Gijón en voert via Oviedo door het Cantabrische Gebergte om bij León uit te komen. Vanaf León verloopt de weg via Benavente en Zamora naar Salamanca. Vanuit hier voert de weg naar de regio Extremadura, langs de steden Plasencia, Cáceres en Mérida. De weg eindigt uiteindelijk op de ringweg van Sevilla.

Routebeschrijving

 
De A-66 ter hoogte van Lugones in Asturias.

Asturias

De A-66 begint tussen Gijón en Avilés op een knooppunt met de A-8, niet ver van de kust. De snelweg voert dan zuidwaarts met 2x2 rijstroken door het groene binnenland van Asturias, een gebied met lage heuvels. Bij Lugones sluit de A-64 aan, waarna de A-66 de oostelijke rondweg van Oviedo vormt, de grootste stad direct aan de route in Asturias. Langs Oviedo sluiten de O-11 en O-12 aan als feeders naar de stad. Aan de zuidkant van Oviedo is bovendien een knooppunt met de A-63.

Zuidelijk van Oviedo worden de bergen snel hoger en volgt de snelweg een rivierdal naar het zuidoosten, waarna de 1,8 kilometer lange Túnel del Padrún volgt. Vervolgens voert de A-66 zuidwaarts door een enigszins verstedelijkt dal. Bij Mieres verknoopt de A-66 met de AS-1, waarna de snelweg langs Pola de Lena loopt en stijgt naar zo'n 350 meter boven zeeniveau bij Campomanes. Hier gaat de A-66 over in de tolweg AP-66, die de rest van de route door het Cantabrisch gebergte vormt.

Castilla y León

 
De A-66 bij Benavente.
 
De A-66 bij Zamora.

De A-66 begint weer op de Meseta, de Spaanse hoogvlakte, bij de stad León, waar een knooppunt met de AP-71 is. De snelweg telt ook hier 2x2 rijstroken en voert zuidwaarts, westelijk van León langs. Ten zuiden van León is een knooppunt waar de A-231 uit Burgos eindigt. De A-66 volgt dan de vallei van de Río Esla naar het zuiden, waarna men na ruim 50 kilometer het stadje Benavente bereikt, een regionaal knooppunt van 5 snelwegen. De A-66 valt er een stukje samen met de A-6 van Madrid naar La Coruña, en tevens sluit de A-52 naar Vigo hier aan.

Het deel langs Benavente telt 2x3 rijstroken, zuidelijk van Benavente is de A-66 een zeer rustige snelweg over de vlakke en vrij kale Meseta. De snelweg voert parallel aan het grote stuwmeer van Ricobayo, waarna men na zo'n 50 kilometer de stad Zamora bereikt. Rond Zamora is een dubbelnummering met de A-11. Na Zamora volgt weer een 60 kilometer lang traject over de monotone Meseta naar de stad Salamanca, waar een dubbelnummering met de A-62 is, die 2x3 rijstroken telt.

Het zuidelijke knooppunt tussen de A-62 en A-66 bij Salamanca is niet volledig, verkeer dat de A-66 volgt moet afslaan via een rotonde. Zuidelijk van Salamanca ligt de Meseta nog wat hoger, deels op meer dan 1.000 meter boven zeeniveau. Het zuidelijkste deel van de A-66 door Castilla y León voert door meer bergachtig gebied, met uitzicht op de Sierra de Béjar, dat toppen tot 2.400 meter heeft. Vlak voor Béjar ligt het hoogste punt, de 1.186 meter hoge Puerto de Vallejera. Op de grens met de regio Extremadura bevindt zich de wat lagere Puerto de Béjar, die 924 meter hoog is.

Extremadura

 
De A-66 in de bergen in het noorden van Extremadura.
 
De A-66 ten noorden van Cáceres.

De A-66 volgt een vallei die snel breder wordt naar het zuiden, waarna men het stadje Plasencia bereikt. De snelweg daalt hier naar 400 meter boven zeeniveau en heeft een knooppunt met de EX-A1. Daarna volgt een 70 kilometer lang deel over de vlaktes en savannes naar Cáceres, waarbij de A-66 over twee delen van het stuwmeer van Alcántara gaat. Vanaf de snelweg is de parallel verlopende hogesnelheidslijn zichtbaar.

De snelweg passeert vrij ruim langs de westkant van Cáceres, verkeer heeft amper zicht op de stad. Zo'n 60 kilometer zuidelijker bereikt men de stad Mérida, waar een dubbelnummering met de A-5 is. Bovendien steekt men hier de Río Guadiana over. De A-66 verloopt hier op zo'n 50 kilometer afstand van de grens met Portugal. De A-66 voert zuidwaarts over de kale graanvelden van zuidelijk Extremadura, de enige noemenswaardige plaatsen langs de snelweg zijn Almendralejo en Zafra. Het uiterste zuiden van Extremadura is meer heuvelachtig en de snelweg stijgt hier naar 500 meter hoogte op de grens met Andalucía.

Andalucía

 
De A-66 bij Venta del Alto, ten noorden van Sevilla.

De A-66 voert vervolgens door de Sierra Morena, een laag gebergte dat aanhoudt tot even ten noorden van Sevilla. Dit deel kent mooie vergezichten, met name rond Venta del Alto, waar ook een tunnel is. Daarna bereikt men de vlaktes rond de Río Guadalquivir waarin de stad Sevilla is gelegen. De zuidelijkste paar kilometer van de A-66 is met 2x3 rijstroken uitgerust, waarna de snelweg aan de westkant van Sevilla op de A-49 en SE-30 eindigt.

Naamgeving

De A-66 heet officieel de Autovía Ruta de Plata.[1] De Ruta de la Plata (Zilverroute) is een historische noord-zuidroute door West-Spanje, die oorspronkelijk tussen Mérida en Astorga verliep. Later groeide deze route uit tot een handelsroute van Gijón naar Sevilla. De N-630 was de moderne uitwerking van deze historische route vanaf 1940, vooral na 2000 vervangen door de hedendaagse A-66.

Geschiedenis

De A-66 heeft de N-630 opgevolgd als verbinding tussen Gijón en Sevilla. De N-630 was één van de primaire noord-zuidroutes van Spanje. Echter behalve in Asturias vervulde de N-630 nog decennialang een rol in het doorgaande verkeer, de A-66 is grotendeels pas na 2000 ontwikkeld als autovía.

A-66 in Asturias

Het oudste deel van de A-66 ligt in Asturias, in het noorden van Spanje. Op 12 februari 1976 opende de 44 kilometer lange 'Autopista Y' tussen Oviedo, Gijón en Avilés. Dit stond ook wel bekend als de 'Y Asturiana' en omvatte ook delen van wat nu de A-8 zijn.[2] Dit was één van de eerste tolvrije autopistas in Spanje.

Een groot knelpunt voor het verkeer was de Puerto el Padrún tussen Oviedo en de vallei van de río Caudal, waar de mijnbouwindustrie van Asturias gelegen is. De bergpas is met 380 meter niet erg hoog maar wel erg steil en bochtig. De N-630 verliep hier oorspronkelijk overheen, maar werd in 1968 verlegd over een nieuwe route door de canyon van de río Caudal.[3] Dit deel is later weer gebypasst door de A-66, die ter plaatse ondertunneld is. Het traject tussen Oviedo en Mieres opende op 31 augustus 1993 voor het verkeer.[4] In oktober 1993 opende ook het 16 kilometer lange traject van Mieres naar Campomanes, dat aansloot op zowel de AP-66 als de N-630 over de Puerto de Pajares.[5] Een uitzondering was echter een 3 kilometer lang deel tussen Santullano en Senriella dat pas op 4 december 1993 opende. Als laatste opende op 17 december 1993 de oostelijke rondweg van Oviedo voor het verkeer.[6] Hiermee was de A-66 in Asturias voltooid.

A-66 in West-Spanje

In de jaren '90 was het traject van León tot Benavente gepland als tolweg, en was als zodanig opgenomen in het Plan Director de Infraestructuras van 1993. Het PDI is echter maar gedeeltelijk uitgevoerd door politieke onenigheid, en de corridor was niet opgenomen in het Programa de Autopistas de Peaje van 1997 en is uiteindelijk als tolvrije A-66 opengesteld in 2003. Kenmerkend is de lagere afritdichtheid van de A-66, die wel met de ontwerpeisen van een autopista is aangelegd tussen León en Benavente.

In het Plan Director de Infraestructuras waren ook delen van de A-66 in Zuid-Spanje opgenomen, maar nog niet als integrale corridor van noord naar zuid tussen Benavente en Sevilla. In het Plan de Actuaciones Prioritarias en Carreteras (PAPCA), dat van 1993 tot 1995 van kracht was, werden de delen Plasencia - Cáceres en Venta del Alto - Sevilla opgenomen als prioriteit. Deze gingen echter niet direct in aanbouw, pas nadat het Plan de Infraestructuras in 2000 van kracht werd begon de bouw van deze trajecten. De A-66 is daarom relatief laat ontwikkeld in Zuid-Spanje.

Begin jaren 2000 werd begonnen aan het traject tussen Mérida en Sevilla, waarvan het eerste deel in 2003 werd opengesteld. Daarna is de A-66 in hoog tempo door het westen van Spanje opengesteld, met grootschalige wegopeningen tussen 2007 en 2009. Het laatste deel van de A-66 opende op 12 mei 2015 voor het verkeer, de gehele ontbrekende schakel tussen Benavente en Zamora, waarmee de A-66/AP-66 doorgaand te berijden was van Gijón tot Sevilla.[7] Het laatste deel tussen Benavente en Zamora is aangelegd als een PPS-concessie met beschikbaarheidsvergoedingen en een looptijd van 30 jaar.[8][9]

Openstellingsgeschiedenis

Asturias

Van Naar Lengte Opening
A-8 Oviedo-Norte 14,0 km 12-02-1976
Las Segadas Mieres 10,5 km 31-08-1993
Mieres Campomanes 17,8 km 00-10-1993
Santullano Senriella 3,0 km 04-12-1997
Oviedo-Norte Oviedo-Sur 6,2 km 17-12-1993

León - Salamanca

Van Naar Lengte Opening
Villamañán Benavente (A-6) 32,4 km 29-11-2003
León Villamañán 32,0 km 15-12-2003
Salamanca-Norte (A-62) Salamanca-Oeste (A-62) 5,0 km 31-05-2006
Zamora-Norte Zamora-Este 11,3 km 23-04-2007
Calzada de Valdunciel Salamanca-Norte 9,9 km 30-10-2008
Zamora-Sur El Cubo de la Tierra del Vino 21,2 km 30-12-2008
Zamora-Este Zamora-Sur 11,7 km 02-04-2009
El Cubo de la Tierra del Vino Calzada de Valdunciel 14,2 km 28-05-2009
Benavente (A-6) Zamora-Norte 49,0 km 12-05-2015

Salamanca - Mérida

Van Naar Lengte Opening
Puerto de Béjar Aldeanueva del Camino 18,8 km 04-02-2003
Cáceres-Norte Aljucén 60,9 km 29-06-2006
Cañaveral-Norte Cáceres-Norte 36,8 km 27-07-2006
Aljucén Mérida (A-5) 10,0 km 00-12-2006
Salamanca-Oeste Salamanca-Sur 2,5 km 26-04-2007
Salamanca-Sur Cuatro Calzadas 16,1 km 30-10-2007
Villar de Plasencia Plasencia-Sur 26,5 km 29-01-2008
Aldeanueva del Camino Villar de Plasencia 14,4 km 07-03-2008
Guijuelo Sorihuela 11,0 km 17-12-2008
Plasencia-Sur Cañaveral-Norte 22,3 km 00-00-2008
Sorihuela Béjar 11,6 km 08-05-2009
Montejo Guijuelo 13,1 km 15-07-2009
Cuatro Calzadas Montejo 15,0 km 27-08-2009
Béjar Puerto de Béjar 8,3 km 01-06-2010

Mérida - Sevilla

Van Naar Lengte Opening
Venta del Alto La Algaba 25,0 km 00-00-2003
Mérida (A-5) Almendralejo-Sur 28,6 km 00-02-2004
Almendralejo-Sur Zafra 30,7 km 00-00-2004
La Algaba Camas (SE-30) 4,8 km 00-08-2004
Zafra Fuente de Cantos 12,4 km 14-02-2005
L.P. Sevilla El Ronquillo 8,4 km 00-06-2005
Santa Olalla-Sur L.P. Sevilla 9,6 km 06-02-2006
Fuente de Cantos-Norte Fuente de Cantos-Sur 3,9 km 29-06-2006
Fuente de Cantos Venta del Helechoso 26,2 km 23-04-2007
Venta del Helechoso Santa Olalla-Sur 8,3 km 26-02-2008
El Ronquillo Venta del Alto 15,0 km 28-02-2008

Toekomst

Het is gepland om een 3,8 kilometer lang deel tussen Lugones en Matalablima (Oviedo) naar 2x3 rijstroken te verbreden. De projectkosten worden geschat op € 20 miljoen.[10] Op 15 oktober 2018 werd hiervoor de documentatie ter inzage gelegd.[11] Op 26 december 2018 werden deze plannen goedgekeurd.[12] De werkzaamheden aan de verbreding begonnen op 29 november 2019.[13]

Dubbelnummeringen

De A-66 is jonger dan diverse snelwegen die hij kruist. Daarom lift de snelweg bij enkele steden op andere snelwegen mee. Bij Benavente verloopt de A-66 een stukje via de A-6. Dit deel is met 2x3 rijstroken uitgevoerd. Bij Salamanca lift de A-66 op de A-62 mee. Dit deel telt ook 2x3 rijstroken. Bovendien is het knooppunt aan de westkant van Salamanca voor wat de A-66 betreft niet ongelijkvloers, men moet via een rotonde. Bij Mérida lift de A-66 op de A-5 mee. Dit deel telt 2x2 rijstroken. Rond Zamora lift juist de A-11 mee op de A-66.

Alternatief naar Sevilla

De A-66 is een alternatief geworden voor verkeer naar Sevilla. Van oorsprong maakte het verkeer gebruik van de A-1 en A-4, via Madrid. Vanaf Noord-Spanje is de route via de A-62 en A-66 duidelijk de kortste en snelste geworden, circa 60 kilometer korter dan via Madrid. Vanaf de regio Madrid zelf is de A-5 en A-66 een alternatief voor de A-4, deze route wordt specifiek aanbevolen tijdens 'operación salida', wanneer Spanjaarden rond de feestdagen van Madrid naar hun geboortestreek reizen. De verbinding A-5/A-66 is dan meestal rustiger dan via de A-4 en afhankelijk van het exacte beginpunt in de regio Madrid circa 10 kilometer langer.

Bewegwijzering

Opvallend is dat op de A-66 alleen naar de eerstvolgende grotere stad wordt bewegwijzerd. Pas wanneer men deze stad binnenrijdt, volgt de volgende stad op de bewegwijzering. Daardoor lijkt het op de bewegwijzering alsof de A-66 geen belangrijke doorgaande route is. Dit is een gevolg van het overnemen van de bestemmingen van de oorspronkelijke N-630. In de oude richtlijn werd op N-wegen alleen verwezen naar de eerstvolgende grote stad, van oudsher worden alleen op de radiale wegen van Madrid plaatsen op grotere afstand bewegwijzerd. Op andere N-wegen ziet men zelden bestemmingen op meer dan 150 kilometer afstand.

Verkeersintensiteiten

Dagelijks rijden 55.000 voertuigen op het noordelijkste deel tussen de A-8 en A-64, en 51.000 voertuigen op de rondweg van Oviedo. Zuidelijk van Oviedo rijden 23.000 voertuigen per dag tot Mieres en 27.000 voertuigen tussen Mieres en Pola de Lena. Het laatste deel tot Campomanes telt 20.000 voertuigen per dag.

Vervolgens rijden 10.000 tot 11.000 voertuigen tussen León en Benavente, 17.000 tot 18.000 voertuigen op de A-6/A-66 langs Benavente en 4.000 tot 7.000 voertuigen tussen Benavente en Zamora. Het deel langs Zamora telt 5.000 tot 7.000 voertuigen per dag en er rijden 7.000 voertuigen tussen Zamora en Salamanca. Het deel langs Salamanca dat met de A-62 samenvalt verwerkt 22.000 voertuigen per dag, dalend naar 19.000 voertuigen langs de westkant van Salamanca en 10.000 tot 12.000 voertuigen tussen Salamanca en Béjar.

Dit daalt naar 8.000 tot 9.000 voertuigen tussen Béjar en Plasencia en 10.000 tot 11.000 voertuigen tussen Plasencia en Cáceres, gevolgd door 8.000 tot 9.000 voertuigen tussen Cáceres en Mérida. De dubbelnummering met de A-5 langs Mérida telt 20.000 voertuigen per dag, maar zuidelijker rijden 10.000 tot 13.000 voertuigen tussen Mérida en Zafra en 12.000 voertuigen tussen Zafra en vlak voor Sevilla. Het laatste deel tot Sevilla stijgt van 19.000 naar 39.000 voertuigen per dag.[14]

Referenties

  1. Ley 37/2015, de 29 de septiembre, de carreteras. | boe.es
  2. Mas de cuatro mil millones de pesetas se han invertido en la autopista Oviedo - Gijón - Avilés (11-02-1976) | abc.es
  3. la carretera Oviedo-Mieres, inauguro ayer | abc.es
  4. Con la inauguración ayer por el ministro de Obras Públicas, José Borrell, de los tramos Las Segadas-Baíña y Baíña-Mieres, de la autovía Oviedo-Campomanes, se puso fin a la construcción de unos de los tramos más conflictados del Principadeo (01-09-1993) | abc.es
  5. Kilómetros de inversión (30-04-1993) | abc.es
  6. Con la ronda exterior de Oviedo se culminará el 17 de diciembre la autovía con la Meseta | lne.es
  7. En servicio toda la autovía Ruta de la Plata A-66 (Gijón-Sevilla) con la apertura mañana del último tramo entre Benavente y Zamora | fomento.gob.es
  8. Autovía de la Plata | cintra.es
  9. Fomento adjudica la ejecución de la autovía Zamora-Benavente por 998 millones que finalizará la Ruta de la Plata | europapress.es
  10. Fomento adjudica el proyecto de ampliación a un tercer carril y la remodelación de enlaces de la A-66, entre Lugones y Matalablima | fomento.gob.es
  11. Fomento somete a información pública el proyecto de ampliación a tercer carril y remodelación de enlaces en la A-66, entre Lugones y Matalablima | fomento.es
  12. Fomento aprueba el proyecto de ampliación a tercer carril y remodelación de enlaces en la A-66, entre los enlaces de Lugones y Matalablima | fomento.es
  13. Fomento ejecuta las obras de ampliación a un tercer carril y la remodelación de enlaces en la A-66, entre Lugones y Matalablima | fomento.es
  14. Mapas de tráfico | fomento.gob.es
Nationale snelwegen in Spanje

A-1AP-1A-2AP-2A-3A-4AP-4A-5A-6AP-6A-7AP-7A-8AP-8AP-9A-10A-11A-12A-13A-14A-15AP-15A-21A-22A-23A-24A-25A-26A-27A-28A-30A-31A-32A-33A-35AP-36AP-37A-38A-40A-41AP-41A-42A-43A-44A-45AP-46A-47A-48A-49A-50A-51AP-51A-52AP-53A-54A-55A-56A-57A-58A-59A-60AP-61A-62A-63A-64A-65A-66AP-66A-67A-68AP-68AP-69A-70AP-71A-72A-73A-74A-75A-76A-77A-77aA-80A-81A-83A-91