A1 (Federatie Bosnië-Herzegovina)

Uit Wegenwiki
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
A1-BIH.svg
BIH A1 map.png
Autoput/Autocesta A1
Begin Svilaj (HR)
Einde Metković (HR)
Lengte 340 km
Route

Flag of Croatia.png A5 HR.png → Osijek / Budapest (gepland)

Brug.svgWerkzaamheden.svg Sava

Tol.svgWerkzaamheden.svg Svilaj

Afslagsymbool.svg 1 Svilaj

Afslagsymbool.svg 2 Odžak


Afslagsymbool.svg 3 Vukosavlje (gepland)

Afslagsymbool.svg 4 Podnovlje (gepland)

Afslagsymbool.svg 5 Johovac (gepland)

Afslagsymbool.svg 6 Rudanka (gepland)

Afslagsymbool.svg 7 Karuše (gepland)

Afslagsymbool.svg 8 Medakovo (gepland)

Afslagsymbool.svg 9 Ozimica (gepland)

Afslagsymbool.svg 10 Poprikuše (gepland)

Afslagsymbool.svg 11 Nemila (gepland)


Afslagsymbool.svgWerkzaamheden.svg 12 Zenica-Sjever

Afslagsymbool.svg 13 Zenica-Jug

Afslagsymbool.svg 14a Lašva-Sjever

Tunnel.svg 1. Mart (2.964 m)

Afslagsymbool.svg 14b Lašva-Jug / Bilješevo

Afslagsymbool.svg 15 Kakanj

Afslagsymbool.svg 15 Dobrinje

Afslagsymbool.svg 16 Visoko

Afslagsymbool.svg 17 Iljaš

Afslagsymbool.svg 18 Podlugovi

Tol.svg Sarajevo-Sjever

Afslagsymbool.svg 19 Jošanica

Afslagsymbool.svg 19 Sarajevo

Afslagsymbool.svg 20 Vlakovo

Tol.svg Vlakovo

Afslagsymbool.svg 21 Lepenica

Afslagsymbool.svg 22 Tarčin


Afslagsymbool.svg 23 Konjic (gepland)

Afslagsymbool.svg 24 Čelebići (gepland)

Afslagsymbool.svg 25 Jablanica (gepland)

Afslagsymbool.svg 26 Salakovac (gepland)

Tunnel.svg Tunnel Prenj (10.165 m) (gepland)

Afslagsymbool.svg 27 Potoci (gepland)

Afslagsymbool.svg 28 Mostar-Sjever (gepland)

Afslagsymbool.svgWerkzaamheden.svg 29 Mostar-Jug

Afslagsymbool.svgWerkzaamheden.svg 30 Buna

Afslagsymbool.svgWerkzaamheden.svg 31 Počitelj


Afslagsymbool.svg 32 Međugorje / Zvirovići

Tol.svg Zvirići

Afslagsymbool.svg 33 Ljubuški

Flag of Croatia.png A10 HR.png → Ploče / Dubrovnik

De A1 is een autoput of autocesta in de entiteit Federatie Bosnië-Herzegovina in Bosnië-Herzegovina. De autosnelweg moet een noord-zuidroute gaan vormen door het land, en zowel beginnen als eindigen aan de grens met Kroatië. De snelweg wordt onderdeel van de noord-zuidroute vanaf Budapest naar de havenplaats Ploče en zal over 340 kilometer over Bosnisch grondgebied verlopen. Momenteel is 84 kilometer snelweg opengesteld tussen Zenica, Sarajevo en Tarčin, alsmede een klein stukje van 10 kilometer vanaf de Kroatische grens in het zuiden en 10 kilometer tussen Odžak en Svilaj in het noorden.

Routebeschrijving

De A1 bij Visoko.

Bij Svilaj moet de noordelijke grensovergang met Kroatië komen. De rivier de Sava vormt hier de grens. De Kroatische A5 uit Osijek en Budapest moet dan overgaan in de Bosnische A1. De snelweg moet dan in zuidwestelijke richting lopen, langs het stadje Doboj. De brede vallei van de Sava maakt hier plaats voor een middelgebergte met veel bos. Ten zuiden van Doboj wordt het landschap bergachtiger, met smalle dalen en hogere bergen tot meer dan 1.300 meter. Hier loopt de toekomstige snelweg langs Zenica, een wat grotere plaats in centraal-Bosnië. Ten zuiden van Zenica ligt een bijna 3 kilometer lange tunnel. Het tracé volgt dan de rivier de Zgošća naar het zuidoosten. De snelweg telt 2x2 rijstroken en is van uitstekende kwaliteit. De snelweg loopt door een brede vallei in het bergachtige Bosnische landschap en eindigt dan aan de westzijde van Sarajevo.

De westelijke rondweg van Sarajevo loopt ruim ten westen van deze langwerpige stad langs, waarna het tracé naar het zuidwesten moet lopen, waarbij de bergen stukken hoger worden. Ten zuiden van de route ligt een plateau van meer dan 1.800 meter hoogte. Richting Mostar zijn de bergen nog wat hoger, tot 2.000 meter. Tussen Konjic en Jablanica loopt de route langs een groot stuwmeer, van oost naar westen, waarna de weg bij Jablanica naar het zuidoosten afbuigt, en langs de toeristische stad Mostar loopt. Het tracé loopt hier door een uiterst spectaculaire canyon tussen Jablanica en Mostar. Rondom Mostar verbreedt de vallei zich, en worden de bergen minder hoog. Na Mostar is het nog zo'n 30 kilometer tot de zuidelijke grens met Kroatië bij Metković. Hierna gaat de Kroatische A10 verder voor het laatste stukje naar de havenplaats Ploče.

Geschiedenis

In 2001 werd begonnen met de aanleg van de snelweg tussen Sarajevo en Zenica, waarbij het deel tussen Jošanica en Podlugovi in 2002 opende als eerste deel over 12 kilometer. Daarna lag de bouw een paar jaar stil, waarna in 2006 het tweede deel werd geopend naar Visoko. Tussen 2007 en 2009 werd dit snelwegdeel verlengd tot aan Kakanj. Sinds 1 juni 2008 is de A1 tolplichtig. Op 23 augustus 2012 opende 10 kilometer van de A1 tussen Kakanj en Bilješevo.[1] Op 1 juli 2013, de dag van toetreding van Kroatië tot de Europese Unie, opende de grensovergang Bijača in het zuiden van Bosnië-Herzegovina voor het verkeer.

In 2014 zijn een aantal delen van de A1 vrij snel achter elkaar opengesteld voor het verkeer. Het deel bij Sarajevo is op 26 juni 2014 opengesteld.[2] Op 25 augustus 2014 opende nog eens 6 kilometer tussen Zenica-jug en Bilješevo, inclusief de 2.964 meter lange tunnel '1. mart' (voorheen: tunnel Vijenac). Op 16 september 2014 opende 7,5 kilometer van de A1 tussen Međugorje en Bijača in het zuiden van het land voor het verkeer en op 7 oktober 2014 opende 20 kilometer tussen Sarajevo en Tarčin voor het verkeer.[3]

In september 2013 ging de noordelijkste 11 kilometer van de A1 in aanleg, tussen de grens met Kroatië en Odžak. Dit deel moest eind 2014 opengesteld worden, maar is vertraagd door de overstromingen begin 2014 en uiteindelijk is het 10 kilometer lange deel tussen Svilaj en Odžak op 11 december 2017 geopend.[4] Hiermee was voor het eerst meer dan 100 kilometer van de A1 opengesteld voor het verkeer. Satellietbeelden van 2019 laten echter zien dat het deel tussen Svilaj en Odžak is afgezet met barriers.

Wegnummergeschiedenis

De M5 tussen Visoko-Sarajevo is op 30 mei 2007 officieel hernummerd in A1 met het oog op de aanleg van de snelweg[5]. Dit is de datum waarop het wegnummer A1 is ingevoerd.

Openstellingsgeschiedenis

Van Naar Lengte Opening
Jošanica (Sarajevo-sjever) Podlugovi 12 km 00-00-2002
Podlugovi Visoko 9 km 00-00-2006
Visoko Dobrinje 8 km 00-00-2007
Dobrinje Kakanj 9 km 00-00-2009
Kakanj Bilješevo 10 km 23-08-2012
grens Kroatië R423 1 km 01-07-2013
Sarajevo-zapad Sarajevo-sjever 9 km 26-06-2014
Zenica-jug Bilješevo 6 km 25-08-2014
Međugorje Bijača 8 km 16-09-2014
Sarajevo-zapad Tarčin 20 km 07-10-2014
Svilaj Odžak 10 km 11-12-2017

Op 16 mei 2017 opende de verzorgingsplaats Lepenica ten zuiden van Sarajevo.

Toekomst

Svilaj - Kroatië

De contracten voor de ontbrekende brug over de Sava werden op 15 juli 2016 getekend[6] en de bouw begon op 14 september 2016.[7] De brug kost € 27 miljoen en moest in december 2019 worden opengesteld,[8] maar de oplevering is vertraagd omdat aan Bosnische zijde in 2019 nog geen aanvang was gemaakt met het grenscomplex.

Doboj - Zenica

Het noordelijkste deel van de A1 in Bosnië-Herzegovina is nog in planning. De status van het deel in de Republika Srpska is onduidelijk, voor Srpska heeft deze A1 minder belang, maar in februari 2020 werd bekend gemaakt dat de Republika Srpska 4 kilometer snelweg wil aanleggen om Doboj heen, waarbij de snelweg overloopt in de A1 van de Federatie Bosnië-Herzegovina.[9]. Dit tracé zal 2 tunnels krijgen (Putnikovo brdo) van 1600 en 400 meter. De bouw van 11 kilometer A1 rond Zenica startte in augustus 2016.[10][11] Dit deel werd in 2018 opgeleverd, maar kan pas worden geopend als de rest van de A1 rond Zenica opengesteld wordt. Het contract voor dit deel werd op 8 november 2018 getekend, met een geplande opening in september 2021.[12] In april 2019 begon de aanbesteding van 5,7 kilometer A1 tussen Nemila en Vranduk, aan de noordkant van de regio Zenica.[13] Op 9 december 2019 begon de bouw van de tunnel Zenica.[14]

Sarajevo - Mostar

Tussen Sarajevo en Mostar voert de geplande route door lastig terrein. Eén van de grote keuzes op deze route was het volgen van de bestaande M17 door de canyon van de rivier de Neretva via Jablanica, of een 18 kilometer kortere route met een lange tunnel door het gebergte.[15] In eerdere plannen zou de A1 via de canyon van de Neretva gevoerd worden en in eerste instantie met één rijbaan aangelegd worden.

In november 2019 begon de bouw van de snelweg tussen Tarčin en Ivan, inclusief een 2 kilometer lange tunnel.[16][17][18][19] Dit deel moet in begin 2022 worden geopend.

In oktober 2019 werd aangekondigd dat de financiering van € 600 miljoen rond was voor het 35,6 kilometer lange traject van Ovčari naar Mostar.[20] De aanbesteding van dit deel werd op 19 december 2019 aangekondigd.[21] Dit traject gaat dwars door het gebergte tussen beide locaties, via de 10 kilometer lange Tunnel Prenj, de langste tunnel van Zuidoost-Europa.[22]

Mostar - Ploče

Het deel tussen Međugorje en de Kroatische grens is opengesteld. De volgende fase is de aanleg van de snelweg tussen Mostar en Međugorje, de A1 zal hier het diepe dal van de rivier de Neretva kruisen via een groot dalviaduct ten noorden van Počitelj. Het was gepland dat het deel tussen Počitelj en Međugorje in 2016 in aanleg zou gaan,[23] maar in maart 2017 is de aanbesteding van dit deel stopgezet.[24] In mei 2017 is een nieuwe aanbesteding voor dit deel gestart.[25] In oktober 2018 begon de bouw van 20 kilometer A1 tussen Mostar-jug en Počitelj. Dit deel moet medio 2020 worden geopend. Op 20 juni 2019 werd het contract getekend voor het 11,7 kilometer lange deel tussen Počitelj en Zvirovići.[26] De bouw van dit segment begon op 22 november 2019.[27][28] Dit deel moet in december 2021 worden geopend. Op 19 december 2019 begon de aanbesteding voor de omlegging van Mostar, een 15 kilometer lang traject dat naar schatting € 240 miljoen kost.

Zijtak Tuzla

Er is een 65 kilometer lange zijtak in het noordoosten van het land tussen Žepče en Tuzla gepland. In 2013 en 2014 is hiervoor een technische studie uitgevoerd.[29]

Tol

Op grote delen van de A1 moet tol worden betaald. De snelweg is in het beheer van JP Autoceste.[30]. De hoogte van het bedrag is op het noordelijk deel afhankelijk van de afstand en de voertuigcategorie, op het zuidelijk deel alleen van de voertuigcategorie.

Geschiedenis

Sinds 2008 wordt er tol geheven op de A1, sinds 2015 aan de hand van een gesloten tolsysteem (daarvoor was het een open systeem met twee tolstations). Er is nu een tolstation ten noorden van Sarajevo, de rest van de tolstation bevindt zich aan de afritten. Op 28 april 2014 werd de naam van tolstation Jošenica hernoemd in Sarajevo-sjever.[31]

Tarieven

De rit van Sarajevo-sjever naar Zenica-jug kost 6 Mark, omgerekend rond de 3 Euro, voor een personenauto. Dit komt neer op 5 cent per kilometer.[32] Een passage van het tolstation Zvirići op het zuidelijke deel kost 1,2 Mark voor personenwagens, ongeveer 60 cent.

Categorieën

Voor de tarifering worden 4 categorieën gehanteerd:[33]

  • 1: Motoren en personenwagens tot 5 zitplaatsen
  • 2: Personenwagens met aanhanger en busjes tot 3,5 ton
  • 3: Grotere busjes, bussen en vrachtwagens met een maximale hoogte van 1,3 meter (2 of 3 assen)
  • 4: Overig (vrachtwagens en andere voertuigen met 4 pf meer assen of met een hoogte van meer dan 1,3 meter)

Uitzonderingen

Van betaling uitgezonderd zijn diverse hulpverleners (o.a. ambulances, brandweer, politie), maar ook sleepdiensten die op de betreffende trajecten moeten helpen, voertuigen voor invaliden, legervoertuigen, medewerkers van de verkeerscentrale en voertuigen van sommige buitenlandse instituten (waaronder NAVO en EU)

Betaling

Er kan betaald worden

  • Contant in Bosnische marken
  • Contant in euro's. Men accepteert alleen biljetten tot 100 euro en het wisselgeld is altijd in Bosnische marken tegen een koers van 1 euro = 1,80 mark.
  • Creditcards
  • ACC, electronische betaling die op prepaidbasis werkt waarbij men niet hoeft te stoppen voor een slagboom.

Verkeersintensiteiten

In 2010 was de dagelijkse verkeersintensiteit bij tolstation Jošanica (tegenwoordig genaamd: Sarajevo-Sjever) 11.750 voertuigen.[34]

Literatuur

In 2015 verscheen het boek "The first 100 kilometres" over de bouw van de A1 in Bosnië-Herzegovina. Dit boek is ook digitaal te lezen.[35]

Referenties

  1. puštanje u promet 10 km dionice na autocesti koridora vc na potezu kakanj - bilješevo | jpautoceste.ba
  2. U prometu krajem juna autocesta na Sarajevskoj zaobilaznici, dionica Sarajevo sjever – Sarajevo zapad | jpautocesta.ba
  3. SUTRA OTVARANJE AUTOCESTE SARAJEVO ZAPAD - TARČIN | jpautoceste.ba
  4. Završena najsjevernija dionica autoputa A1 između Svilaja i Odžaka | klix.ba
  5. Dionica Sarajevo-Visoko preregistrirana u autocestu A1 | Klix.ba
  6. Ministar Oleg Butković u Neumu na potpisivanju Ugovora za izgradnju mosta na rijeci Savi kod Svilaja | hac.hr
  7. Položen kamen temeljac, počela izgradnja međudržavnog mosta na rijeci Savi kod Svilaja | klix.ba
  8. Most Svilaj planira se pustiti u promet na jesen | tportal.hr
  9. Nastavlja se gradnja Koridora 5C kroz RS | Nezavisne.com
  10. NASTAVAK GRADNJE Autoceste FBiH: Do kraja godine nastavak gradnje dionice Počitelj – Međugorje | poskok.info
  11. Potpisani ugovori o finansiranju novih 11 kilometara autoceste na Koridoru Vc | jpautoceste.ba
  12. Najava događaja – Potpisivanje Ugovora o izgradnji dionice Donja Gračanica (Zenica sjever) – tunel Zenica | jpautoceste.ba
  13. JP Autoceste FBiH objavile Poziv za pretkvalifikaciju za izgradnju autoceste na dionici Nemila – Donja Gračanica, poddionica Nemila – Vranduk | jpautocesta.ba
  14. SVEČANO OBILJEŽEN POČETAK RADOVA NA PROBIJANJU TUNELA ZENICA | jpautoceste.ba
  15. Koridor 5C preko Prenja: Stavovi "Za" i "Protiv" | n1info.com
  16. Bosnia's Autoceste FBiH opens tender for priority Corridor Vc sections | seenews.com
  17. Objavljeni tenderi za izgradnju dionica Tarčin-Ivan i Poprikuše-Nemila | jpautoceste.ba
  18. JP Autoceste FBiH objavile Poziv za iskaz interesa za nadzor na poddionici Tarčin – ulaz u tunel Ivan | jpautocesta.ba
  19. Desetine mašina na gradilištu tunela Ivan | avaz.ba
  20. Bosnia's Autoceste FBiH secures 600 mln euro for 35 km motorway section - report | seenews.com
  21. EBRD I AUTOCESTE FBIH POKRENULI TENDER ZA IZGRADNJU TUNELA PRENJ I MOSTAR SJEVER – MOSTAR JUG | jpautoceste.ba
  22. Osigurano 600 miliona eura za tunel Prenj | avaz.ba
  23. Autocestom se povezuje Počitelj i Međugorje | jpautoceste.ba
  24. Bosnia's Federation cancels Corridor Vc subsection tender over irregularities | seenews.com
  25. Bosnia's Federation launches new tender for Corridor Vc subsection | seenews.com
  26. Potpisan Ugovor o izgradnji dionice Počitelj – Bijača, poddionica Počitelj – Zvirovići | jpautoceste.ba
  27. Bosnia launches construction of Pocitelj-Zvirovici section of Corridor Vc | seenews.com
  28. POČETAK RADOVA NA 10 KILOMETARA AUTOCESTE U HERCEGOVINI | jpautoceste.ba
  29. Potpisan Ugovor za izradu investiciono tehničke dokumentacije autoceste Tuzla – Žepče | jpautoceste.ba
  30. www.jpautoceste.ba
  31. Novi nazivi naplatnih mjesta na autocesti koridora Vc | JPautoceste.ba
  32. Uredba o naplati nakadne za korištenje autoceste A1
  33. Categories of vehicles | JPautoceste.ba
  34. traffic - informacije | jpautoceste.ba
  35. The first 100 kilometres
Snelwegen in de Federatie Bosnië-Herzegovina

A1-BIH.svg BC1