Hoofdmenu openen

Wijzigingen

1.441 bytes toegevoegd ,  16 apr 2016 19:48
[[Afbeelding:Tunnelboormachine Seattle.jpg|thumb|right|300px|Een tunnelboormachine in [[Seattle]].]]
Een '''tunnelboormachine''' (TBM) is een machine die gebruikt wordt om [[boortunnel]]s aan te leggen. Tunnelboormachines worden ter plaatse geassembleerd en kunnen hergebruikt worden in veel gevallen. Een tunnelboormachine heeft veelal een diameter van circa 11 meter (voor een buis met 2 rijstroken), maar ook grotere diameters komen voor, de grootste zijn 19 meter in diameter. De grootst haalbare diameters zijn afhankelijk van de sterkte van de ondergrond. In veel gevallen zijn diameters groter dan 15 meter technisch niet haalbaar.
 
==Toepassing==
 
Er zijn twee typen tunnelboormachines te onderscheiden, namelijk voor gebruik in harde ondergrond en zachte ondergrond. Tunnelboormachines voor een harde ondergrond snijden door rots heen en laten het verpulveren. Het materiaal wordt dan met een lopende band naar achter de snijkop gebracht en afgevoerd. Niet alle tunnelboormachines voor een harde ondergrond brengen betonnen segmenten aan die de tunnelbuis vormen.
 
Bij een zachte ondergrond, met name als er sprake is van een hoge waterdruk, wordt het te boren materiaal gemixt met bentonite en afgevoerd via buizen. Het boormateriaal moet daarna behandeld worden, wat hogere kosten met zich meebrengt. Tunnelboormachines in een zachte ondergrond brengen direct de betonnen wandsegmenten aan waarna de boorkop zich tegen deze segmenten afdrukt en verder boort.
 
Tunnelboormachines worden vrijwel altijd in de Alpen gebruikt, maar opvallend genoeg vrijwel nooit in Noorwegen, vermoedelijk uit kostenoverwegingen omdat veel Noorse tunnels een relatief gering gebruik kennen. In Noorwegen gebruikt men de schildmethode met explosieven.
==Geschiedenis==
De eerste tunnelboormachine werd gebouwd voor de bouw van de Fréjusspoortunnel in 1846. De tunnel werd echter niet afgebouwd met de tunnelboormachine vanwege tegenslagen. In 1853 werd de eerste tunnelboormachine in de [[Verenigde Staten]] gebouwd voor de Hoosac Tunnel in [[Massachusetts]], maar ook deze werd niet afgebouwd met de tunnelboormachine vanwege technische problemen. In de jaren '60 werd de populaire New Austrian Tunnelling method ontwikkeld in [[Oostenrijk]], een type boortunnel die flexibel is in de uitvoering, en daardoor kostenefficiënt. Alhoewel ontwikkeld voor rotsbodems van de Alpen, sinds de 21e eeuw wordt het ook gebruikt in zachte bodems. Vanaf circa 1970 werden tunnelboormachines op grotere schaal gebruikt voor de aanleg van wegtunnels in de Alpen. Tunnelboormachines krijgen regelmatig een naam. Het is één van de grootste machines die in de wereld gebruikt worden in de wegenbouw.
==Nederland==
Voordelen van tunnelboormachines zijn dat de tunnelwanden direct bij het boorproces al afgewerkt kunnen worden met elementen. Boortunnels kunnen daardoor relatief snel gebouwd worden. Een ander voordeel is dat het technisch mogelijk is om tunnelboormachines te hergebruiken op andere locaties.
Nadelen van boortunnels is dat deze veelal duurder zijn in aanleg en exploitatie dan afzinktunnels en schildtunnels met explosieven. Daarnaast vereist een boortunnel een groot bouwterrein bij beide portalen vanwege de omvang van de tunnelboormachine, die snel 80 meter of langer is. Met name in stedelijk gebied is een dergelijk bouwterrein niet altijd gemakkelijk te creëerencreëren. In sommige gevallen is de grond die met een tunnelboormachine vrij komt niet her te gebruiken of vereist significante behandeling. Een ander nadeel van een tunnelboormachine is dat deze veel meer energie verbruikt dan andere bouwmethoden, bij de aanleg van de [[Fehmarnbelttunnel]] tussen Duitsland en Denemarken zou een tunnelboormachine 1.230 gigawattuur aan energie verbruiken, tegen 166 gigawattuur voor een afzinktunnel.<ref>[http://www.femern.com/service-menu/press--documents/newsletters/femern-as-newsletter-no-16/immersed-tunnel-remains-favourite The energy consumption of the two construction variants also differs substantially. The total energy requirement for the construction of a bored tunnel is 1,230 gigawatt hours, compared with 166 gigawatt hours for the construction of an immersed tunnel. | femern.com]</ref>
==In andere talen==
* {{Taal JP}} トンネルボーリングマシン
* {{Taal KO}} 터널굴착기
* {{Taal NO}} Tunnelboremaskin
* {{Taal UA}} Тунелепрохідницький комплекс
* {{Taal PL}} maszyna drążąca
* {{Taal PT}} tuneladora
* {{Taal RU}} Прохо́дческий щит
* {{Taal SK}} Vrtalnik tunelov
* {{Taal ES}} tuneladora
* {{Taal CZ}} tunel vrtající stroj
189.936

bewerkingen