Hoofdmenu openen

Valtatie 4 (Finland)

Valtatie 4.svg
Valtatie 4 Finland.png
Valtatie 4
Begin Helsinki
Einde Utsjoki
Lengte 1.295 km

De Valtatie 4 is een valtatie en gedeeltelijke moottoritie (autosnelweg) in Finland. De weg vormt een lange noord-zuidroute vanaf Helsinki tot aan de grens met Noorwegen bij Utsjoki. De weg loopt via Lahti, Jyväskylä, Oulu, Kemi, Rovaniemi en Sodankylä. Het deel van Helsinki tot Heinola is als autosnelweg uitgebouwd, evenals kortere stukken bij Jyväskylä, Oulu en Kemi. De totale route is 1.295 kilometer lang, de langste weg van Finland. 223 kilometer is als autosnelweg uitgevoerd.

Inhoud

Routebeschrijving

 
De Valtatie 4 in Helsinki.

De weg begint bij het centrum van Helsinki, en is één van zes radiale wegen vanuit het centrum. De snelweg telt hier 2x3 rijstroken en voert naar het noordoosten. Het eerste deel door de agglomeratie Helsinki is dubbelgenummerd met de Valtatie 7. Aan de noordoostkant van Helsinki kruist men de Kehä I, de eerste ring van Helsinki die naar de westelijke voorstad Espoo voert, en verder naar Turku in het westen van Finland. Vlak hierna takt de Valtatie 7 af richting Kotka en Sankt Petersburg. De snelweg telt hierna nog 2x2 rijstroken en loopt door de noordoostelijke voorsteden. Bij Vantaa kruist men de Kehä III, de derde ring van Helsinki, die aansluiting geeft richting Espoo, Tampere en Turku. De snelweg loopt daarna nog vrij ver buiten de ring door bebouwd gebied, langs Kerava en Sipoo. Deze laatste plaats moet in de toekomst een belangrijke voorstad van Helsinki worden.

Na Järvenpää verlaat men de agglomeratie Helsinki en loopt de snelweg door een glooiend platteland met redelijk wat bos naar het noordoosten. Zoals overal in Finland loopt de weg door een granieten ondergrond, waarbij rotspartijen vaak boven de grond uitsteken, en de omgeving bergachtiger doen overkomen dan ze is. Zo'n 70 kilometer na Helsinki passeert men langs Lahti, een middelgrote stad met 100.000 inwoners. Hierna komt men in het grote merengebied van Finland, en steekt de snelweg ook enkele meren over, met name bij Heinola. Even ten noorden van Heinola slaat de Valtatie 4 af van de snelweg, en gaat de Valtatie 5 verder naar Mikkeli.

De Valtatie 4 loopt vervolgens circa 120 kilometer als reguliere 1x2 hoofdweg door het merengebied naar het noorden. De meren zijn vaak grillig gevormd, en ogen in oppervlakte niet zo fors. Op de route liggen enkele kleinere plaatsen. Ten oosten van de stad Jyväskylä wordt de Valtatie 4 weer een autosnelweg. De stad telt 128.000 inwoners en is één van de grotere in Finland. De Valtatie 4 vormt een oostelijke invalsweg, en noordelijke bypass van de stad. Men kruist hier ook de Valtatie 9, een snelweg richting Tampere, die buiten Jyväskylä echter al snel weer een reguliere hoofdweg wordt. Datzelfde gebeurd met de Valtatie 4, die even buiten de stad versmalt naar 1x2 rijstroken.

Na Jyväskylä volgt een lang stuk van zo'n 300 kilometer hoofdweg naar het noorden, richting Oulu. Onderweg komt men door enkele kleine plaatsjes, maar de afstanden zijn hier al groot aan het worden. Men passeert door het westen van het uitgestrekte merengebied van Zuid-Finland, en kruist een aantal regionale wegen, kantatiet genaamd. De meeste plaatsen op de route tellen maar een paar duizend inwoners, en er rijdt niet veel verkeer. Alleen Äänekoski is groter, hier ligt ook een kort stuk autosnelweg. Men passeert door grote delen bos, alhoewel de bossen regelmatig kortstondig onderbroken zijn door weilanden.

 
De Valtatie 4 in Oulu.

Ongeveer 20 kilometer ten zuiden van Oulu wordt de Valtatie 4 weer een autosnelweg, die een langere bypass van de stad Oulu vormt. Oulu telt 130.000 inwoners en is de grootste stad in het noorden van Finland, alhoewel de stad feitelijk nog in midden-Finland ligt. Men steekt hier de rivier de Oulujoki over, één van de zuidelijkste grotere rivieren van Finland. Vanaf Oulu loopt de snelweg parallel aan de Botnische Golf. Even ten noorden van Oulu eindigt de snelweg, maar de weg is nog wat langer een ongelijkvloerse autoweg tot voorbij Haukipudas.

De Valtatie 4 loopt vervolgens als 1x2 hoofdweg door Ii, de plaats met de kortste naam van heel Finland. Men steekt vervolgens de rivier de Iijoki over, waarna de Valtatie 4 langs het uiteinde van de Botnische Golf naar het noordwesten afbuigt. Dit gebied wordt al duidelijk dunner bevolkt, met grote eenzame gebieden. Men passeert via een ongelijkvloerse autoweg Kemi, waarna de weg kortstondig een autosnelweg is vanaf Keminmaa. Deze autosnelweg zet zich voort als Valtatie 29 naar Tornio en is de noordelijkste autosnelweg van de wereld. De Valtatie 4 slaat hier echter af richting Rovaniemi.

De weg loopt vervolgens parallel aan de brede Kemijoki naar het noorden. De Kemijoki is één van de grootste rivieren van Finland. De route naar Rovaniemi is ruim 100 kilometer lang, en men komt slechts langs enkele kleine plaatsen. Door Rovaniemi is de Valtatie 4 als 2x2 ongelijkvloerse expressweg uitgebouwd, en is de noordelijkste weg in zijn soort ter wereld. Rovaniemi is de noordelijkste stad van omvang in Finland en telt 60.000 inwoners. Men steekt de Ounasjoki over, een grote zijrivier van de Kemijoki, en de weg vervolgt zijn lange route naar het noorden.

Niet ver ten noorden van Rovaniemi passeert men de poolcirkel. Vanaf hier wordt het landschap ruiger, kaler en bergachtiger en krijgt trekjes van een toendra. Verder noordwaarts wordt dit steeds sterker. Vanaf Rovaniemi is het echter nog zo'n 450 kilometer naar de grens met Noorwegen. De Valtatie 4 is hier desolaat. De weg voert door Sodankylä, de noordelijkste plaats op de route die nog iets van een stadje weg heeft. Sodankylä telt 10.000 inwoners. Ten noorden van Sodankylä wordt het gebied echt bergachtig, met grotere hoogteverschillen. De bergen zijn afgeplat en kaal. De Valtatie 4 passeert de zuidwestkant van het immense Inari-meer, en men komt tevens door Inari, een dorp met nog geen 500 inwoners. Het is echter wel de grootste plaats in meer dan 100 kilometer omtrek. De weg verloopt vervolgens parallel aan de rivier de Utsjoki, die naar het noorden stroomt in plaats van het zuiden of westen. Dit gebied is onherbergzaam, eenzaam en afgelegen. Men kruist vrijwel geen andere verharde wegen meer in dit gebied. Bij Utsjuki volgt dan de grens met Noorwegen. Via de Sama Bridge steekt men de rivier de Tana over, waarna de weg direct uitmondt in de E6, de route die richting Kirkenes en de Noordkaap loopt.

 
De Sami Bridge vanuit Noorwegen gezien.

Geschiedenis

Zoals de meeste andere Valtatiet in Finland werd het nummer in 1938 toegekend. Het eerste snelwegdeel werd in 1967 opengesteld tussen Helsinki en Viikki. In 1971 werd dit verlengd tot Tattariharju en in 1973 tot Järvenpää. Hierna lag de snelwegbouw echter een tijd stil. Het verkeer groeide echter, en met name de stad Lahti werd een bottleneck. In 1983 opende de rondweg van Lahti voor het verkeer. Tevens werd in de jaren 80 het deel tussen Järvenpää en Lahti opengesteld als autoweg. Tussen 1993 en 1996 werd het deel door Heinola opengesteld, en in 1998-1999 werd het autowegdeel tussen Järvenpää en Lahti omgebouwd tot Moottoritie (autosnelweg). Het laatste deel tussen Lahti en Heinola werd in 2005 opengesteld voor het verkeer, waarna de Valtatie 4 een doorgaande snelweg was van Helsinki tot voorbij Heinola.

In de regio Jyväskylä verliep de Valtatie 4 dwars door het centrum van de stad, en werden al sinds de jaren 40 rondwegen overwogen. De aanleg van de snelweg verliep stroef, alhoewel in 1977-1978 een eerste deel werd opengesteld tussen Jyväskylä en Vaajakoski. Tussen 1984 en 1986 werd de weg vanaf Jyväskylä naar het noorden aangelegd. De laatste 4 kilometer werd in 1986-1989 opengesteld bij Jyväskylä.

Reeds in 1952 werd het plan voor een rondweg van Oulu concreet. De aanleg begon in november 1962 en werd op 18 oktober 1967 opengesteld voor het verkeer. In 1981 werd de snelweg noordwaarts verlengd, en als autoweg tot Haukipudas. In 2003 werd het laatste deel bij Oulu omgebouwd tot autosnelweg.

Rondom Kemi werd de enkelbaans rondweg in 1976 opengesteld, en in 1980 verlengd naar het noorden. In 2001 werd het deel van Keminmaa naar Tornio opgewaardeerd naar autosnelweg, waar de Valtatie 4 een klein stukje deel uit maakt. Dit is de noordelijkste snelweg ter wereld. Op 23 augustus 2010 opende de 17 kilometer lange aansluitende bypass van Kemi.

In 1967 werd het 2x2 deel door Rovaniemi opengesteld, de noordelijkste 2x2 autoweg ter wereld. In 1990 werd dit stuk noordwaarts verlengd tot over de river de Kemijoki. In Rovaniemi is het ongelijkvloerse deel in de stad twee kilometer zuidwaarts verlengd door twee nieuwe ongelijkvloerse aansluitingen aan te leggen en drie verkeerslichten te schrappen. Dit project kostte € 25 miljoen. De bouw begon in augustus 2014 en was in 2016 gereed.[1]

Tussen Heinola en Jyväskylä waren de verkeersintensiteiten weliswaar laag, maar de weg was hier niet goed uitgebouwd en vrij smal. Een gedeeltelijk nieuw tracé is hier gebouwd, deels als een 2+1 weg, waarmee dit type weg ook zijn intrede begint te doen in Finland. De weg is tussen 2009 en 2011 gemoderniseerd en opgewaardeerd.[2] Een stuk noordelijker is rondom Kemi de Valtatie 4 over een nieuw tracé gebouwd als autosnelweg. De aanleg begon eind 2007 en is op 23 augustus 2010 voltooid. Dit is onderdeel van de noordelijkste snelweg ter wereld. Dit stuk snelweg is ongeveer 17 kilometer lang.

Op 13 oktober 2017 opende 3,5 kilometer van de valtatie 4 als autosnelweg bij Äänekoski.[3]

De valtatie 4 eindigde oorspronkelijk op de Noorse grens bij Karigasniemi. Nadat in 1993 de Samibrug bij Utsjoki gereedkwam, is de valtatie 4 hier verlegd naar een nog noordelijker eindpunt. De oude route is toen omgenummerd tot de kantatie 92.

Openstellingsgeschiedenis

Van Naar Lengte Datum
 6 (Oulu) Kaakkuri  12 (Oulu) Linnanma 11,8 km 18-10-1967
 0 Helsinki  2 Viikki 4,0 km 00-00-1969
 2 Viikki  5 Vaarala 6,9 km 00-00-1971
 5 Vaarala  10 Järvenpää 22,0 km 00-00-1973
 39 Paattio  Kallinkangas 5,8 km 00-00-1976
  Vaajakoski   Jyväskylä-Centrum 6,7 km 01-11-1978
 35 Peurasaari  39 Paattio 7,2 km 00-00-1980
 16 Lahti-Renkomä  18 Lahti-Kymijärvi 8,6 km 00-00-1983
 12 Mäntsälä-eteläinen  13 Mäntsälä-pohjoinen 6,2 km 00-00-1988
 4 (Oulu) Kempele  6 (Oulu) Kaakkuri 6,1 km 00-1x-1990
 18 Lahti-Kymijärvi  26 Lusi 40,3 km 00-00-1993
 10 Järvenpää  12 Mäntsälä-eteläinen 21,7 km 00-11-1998
 13 Mäntsälä-pohjoinen  16 Lahti-Renkomä 32,7 km 00-11-1999
  Jyväskylä-Centrum   Kirri 5,0 km 00-11-2005
  Marostenmäki  35 Peurasaari 7,3 km 23-08-2010
  valtatie 13   Äänekoski 3,5 km 13-10-2017

Toekomst

In de regio Helsinki wordt de Valtatie 4 tussen de Valtatie 7 en de Kehä III verbreed naar 2x3 rijstroken. De Finse regering heeft het dorp Sipoo aangewezen als voornaamste groeilocatie voor de komende jaren, waardoor het verkeer op de Valtatie 4 flink zal toenemen. Dit project kost circa 78 miljoen euro.

Bij Jyväskylä wordt de snelweg 3 kilometer zuidwaarts verlengd om het plaatsje Vaajaskoski te omzeilen. Dit terrein is door de aanwezigheid van meren vrij lastig, en de aanleg kost circa 60 miljoen euro. Tussen begin 2019 en eind 2023 wordt een autosnelweg aangelegd aan de noordkant van Jyväskylä, tussen Kirri en de luchthaven bij Tikakoski.[4]

Plannen tot 2025 voorzien een hoogwaardige uitbouw van de Valtatie 4 tussen Helsinki en Kemi op de trajecten waar dat nog niet gebeurd is. De bedoeling is om tussen Oulu en Kemi op de niet-snelwegdelen een 2+1 configuratie toe te passen om de doorstroming te verbeteren. Tevens moet de route tussen Heinola en Jyväskylä op éénzelfde manier verbeterd worden, evenals de route van Jyväskylä naar Oulu. Concreet zijn deze plannen echter nog niet.

Verkeersintensiteiten

# AADT 2012[5]
 1 Helsinki 47.100
 3 Ring 1 47.400
 4 Valtatie 7 48.000
 5 Ring 3 51.500
 6 Koivukylä 37.900
 7 Korso 41.800
 8 Kerava 35.400
 10 Järvenpää 24.000
 11 Järvenpää 23.800
 12 Valtatie 25 23.300
 14 Orimatilla 22.300
 16 Lahti-South 21.500
 18 Lahti (Vt. 24) 18.100
 21 Vierumäki 13.300
 25 Heinola-North 15.200
 26 Valtatie 5 7.500
  Nuoramoinen - Hartola 6.700
  Hartola - Joutsa 6.700
  Joutsa - Vt 9/13 5.400
  Vt. 9/13 - Jyväskylä-East 18.800
  Jyväskylä-East 29.100
  Jyväskylä (Vt. 9) 25.300
  Jyväskylä (rt. 637) 22.600
  Jyväskylä - Tykkakoski 14.600
  Tykkakoski - Äänekoski 11.700
  Äänekoski - Viitasari 5.000
  Viitasari - Pihtipudas 4.200
  Pihtipudas - Pyhäjärvi 3.300
  Pyhäjärvi - Kärsämäki 2.900
  Kärsämäki - Siikalatva 2.900
  Siikalatva - Rantsila 4.200
  Rantsila - Liminka 5.000
  Vt. 8 17.000
 4 Kempele 26.300
 6 Oulu-South 40.200
 8 Oulu (Vt. 22) 49.800
 10 Oulu (Vt. 20) 36.700
 11 Oulu 33.800
 12 Oulu 25.600
 13 Oulu-North 19.100
  Oulu - Haukipudas 8.400
  Haukipudas - Li 11.300
  Li - Kuivaniemi 6.000
  Kuivaniemi - Simo 6.400
  Simo - Maksniemi 7.400
 35 Kemi-South 8.200
 37 Kemi 9.600
 39 Kemi Airport 14.200
 42 (Vt. 29) 3.100
  Vt.29 - Tervola 3.500
  Tervola - Muurola 3.000
  Muurola - Rovaniemi 6.000
  Rovaniemi 19.800
  Rovaniemi - Vikajärvi (Kt. 82) 3.500
  Vikajärvi (Kt. 82) - Sodankylä 1.700
  Sodankylä 5.700
  Sodankylä - Ivalo 1.000
  Ivalo 6.200
  Ivalo - Inari 1.700
  Inari - Kt. 92 700
  Kt. 92 - Utsjoki 200
  Utsjoki - grens Noorwegen 1.000

Referenties

  Autosnelwegen & hoofdwegen in Finland  

Moottoritiet (snelwegen): Valtatie 1Valtatie 3Valtatie 4Valtatie 5Valtatie 6Valtatie 7Valtatie 8Valtatie 9Valtatie 12Valtatie 29Kantatie 45Kantatie 51Seututie 135

Ringwegen Helsinki: Kehä IKehä IIKehä III

Valtatiet (hoofdwegen): 1234567891011121314151617181920212223242526272829

Kantatiet: 4041434445465051525354555657586062636566676869717273747576777879808182838687888991929398